Verslag herdenking bombardement Moerdijkbrug van 13 mei 1940

Herdenking bombardement Moerdijkbrug 13 mei 1940
Door Patrick Righart van Gelder

Wim Anceaux leid de herdenking in (@SGLO - Collectie P. Righart van Gelder)

Wim Anceaux leid de herdenking in (@SGLO – P. Righart van Gelder)

Op vrijdagmiddag 13 mei vond om 13.00 uur een korte plechtigheid plaats bij het Ben Swagerman monument aan de Rijksstraatweg in Willemsdorp, Gemeente Dordrecht. Deze herdenking word jaarlijks georganiseerd door de Stichting Herdenking Bombardement Moerdijkbrug 13 mei 1940. Na een inleiding door de voorzitter van deze stichting Dhr. W. Anceraux, werd er nog gesproken door Wethouder R.E.C. Reynvaan-Jansen van de Gemeente Dordrecht, Overste Raggers van de KLu en Jeroen Ruijgrok.

Wethouder R.E.C. Reynvaan-Jansen namens de Gemeente Dordrecht (@SGLO - Collectie P. Righart van Gelder)

Wethouder R.E.C. Reynvaan-Jansen namens de Gemeente Dordrecht (@SGLO – P. Righart van Gelder)

Oorspronkelijk zou de net getrouwde Elt. Wnr. G.H.J. Ruijgrok als commandant meevliegen op de T-5 856. Echter Ben Swagerman drong er op aan dat hij het commando zou krijgen, omdat hij nog vrijgezel was en de bemanningen zelf al vermoeden dat de kans groot was dat ze niet zouden terugkeren. Het echtpaar Ruijgrok kreeg twee zoons, Ben en Jeroen, waarbij Ben een vernoeming is naar Swagerman.

Nabestaanden en belangstellende (@SGLO - P. Righart van Gelder)

Nabestaanden en belangstellende (@SGLO – P. Righart van Gelder)

Jeroen kon zich herinneren dat na de oorlog bij het passeren van de Moerdijkbrug er altijd werd gebeden. Ook werd het graf van Ben Swagerman lange tijd onderhouden door de familie Ruijgrok, voor zijn stoffelijke resten uiteindelijk werden overgebracht naar het Ereveld bij de Grebbeberg.

Overste Raggers legde namens de Koninklijke Luchtmacht een krans (@SGLO - P. Righart van Gelder)

Overste Raggers legde namens de Koninklijke Luchtmacht een krans (@SGLO – P. Righart van Gelder)

Na de speeches werd de Last Post gespeeld, twee minuut stilte in acht genomen en twee coupletten van het Wilhelmus gezongen. Vervolgens werden er diverse kransen en bloemstukken neergelegd, waaronder ook een bloemstuk van Stichting CRASH 1940-1945. In hun museum liggen onderdelen van de T-5.

Ben en Jeroen Ruijgrok (@SGLO - P. Righart van Gelder)

Ben en Jeroen Ruijgrok (@SGLO – P. Righart van Gelder)

Zelf sprak ik nog kort met een ooggetuige die destijds de nog altijd onbekende Fokker G-1 van Schoute en Lindner bij Nieuw-Lekkerland zag neerkomen.

Monument:
Het monument is vernoemd naar Ben Swagerman, werd in 1995 onthuld en is vorig jaar een klein stukje verplaatst. Op het monument zijn twee panelen met inscriptie aangebracht.

Het Ben Swagerman monument na afloop van de herdenking (@SGLO - P. Righart van Gelder)

Het Ben Swagerman monument na afloop van de herdenking (@SGLO – P. Righart van Gelder)

Inscriptie 1e paneel:
Ter nagedachtenis aan hen die in de Meidagen 1940 met de laatste Nederlandse bommenwerper en twee begeleidende jachtkruisers de door de Duitsers bezette Moerdijkbrug trachtten te vernietigen. Zij offerden hun jonge leven in een ongelijkem aar rechtvaardige strijd:

B. Swagerman, commandant (23 jaar),
W.F. Anceaux (27 jaar), O.W. Douwes Dekker (22 jaar),
G.A. Riemsdijk (22 jaar), J. Wijnstra (22 jaar)
P.C. Schoute (23 jaar), H.P. Lindner (25 jaar)

Een paar honderd meter bij het monument vandaan ligt de Moerdijkbrug (@SGLO - P. Righart van Gelder)

Een paar honderd meter bij het monument vandaan ligt de Moerdijkbrug (@SGLO – P. Righart van Gelder)

Inscriptie 2e paneel:
Swagerman, Bernhardus
Reserve-tweede luitenant-waarnemer van het Wapen der Militaire Luchtvaart.

Bij Koninklijk Besluit van 9 mei 1946, No. 6, in het register van Ridders der 4e klasse der Militaire Willems-orde ingeschreven wegens:

“Heeft zich in de strijd door het bedrijven van uitstekende daden van moed, beleid en trouw onderscheiden door op 10 mei 1940 als waarnemer-commandant van een T-5 vliegtuig (een bommenwerper van toenmaals reeds niet modern type) in de vroege morgen herhaalde malen met zijn vliegtuig vijandelijke vliegtuigen aan te vallen en twee daarvan af te schieten; daarna heeft hij op doeltreffende wijze een bombardement op het vliegveld Ockenburg uitgevoerd, waarbij vier vijandelijke vliegtuigen op de grond werden vernield. Door vijandelijke vliegtuigen afgeschoten zijnde, door een parachutesprong in zee terecht gekomen, zich zwemmend gered en des avonds weer teruggemeld.

Op 11 mei 1940 ondanks aanvallen van sterke vijandelijke luchtstrijdkrachten als commandant van een patrouille van twee vliegtuigen een bombardement uitgevoerd op de Maasbrug te Rotterdam.

Op 13 mei 1940 met een T-5 vliegtuig, slechts beschermd door twee jachtvliegtuigen, onder aanvallen door overmachtige vijandelijke jachtvliegtuigen een bombardement uitgevoerd op de Moerdijkbrug. Is bij de uitvoering van deze opdracht, welke hij op eigen verzoek van een gehuwde collega had overgenomen, gesneuveld.”

Also see:
Fokker G-1 unknown serial (SGLO T0586)
Fokker T-V 856 (SGLO T0592)
Aankondiging herdenking 13 mei 2016 bombardement Moerdijkbrug

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>