Online Lossregister
Online Archive

‘This is wizard!’ 100-year-old woman who flew spitfires during the Second World War celebrates her centenary by getting behind the controls again

Tearing through the skies above the South Coast, two Spitfires evoke powerful memories of Britain’s wartime resilience.

Mary Ellis as a Air Transport Auxiliary pilot during WW2

Mary Ellis as a Air Transport Auxiliary pilot during WW2

But this stirring image holds a further poignancy – for in the cockpit of the lead aircraft sits Mary Ellis, celebrating her 100th birthday by recreating her time as one of the ‘Ata-girls’, the select gang of female pilots who flew Britain’s fighters during the war.

And over her shoulder is one of the actual Spitfires she flew during her 1,000 flights as a First Officer with the Air Transport Auxiliary

‘Wizard, this is wizard!’ yelled the delighted centenarian through her intercom.

Mary was handed the controls of the 275mph twin-seater as it swooped over West Sussex. After about 15 minutes, she turned for home, and told her co-pilot Matt Jones: ‘Goodwood on the nose, you have control…’. Then she settled back to enjoy the ride back to base.

Mary Ellis (circled) was handed the controls of the 275mph twin-seater as it swooped over West Sussex

Mary Ellis (circled) was handed the controls of the 275mph twin-seater as it swooped over West Sussex

Earlier, Mary watched in delight as Spitfire MV154 took its place beside her in an extraordinary airborne tribute. It was a plane she had delivered to RAF Brize Norton from Southampton on September 15, 1944, and it hides a sentimental secret. For at the end of the 25-minute wartime flight, she signed the cockpit, scrawling her maiden name Wilkins and the initials ATA.

She hoped her tag might be spotted by a handsome pilot and lead to a wartime romance – although the impulsive act, a career one-off, didn’t bag her a boyfriend.

Mary, originally from Oxfordshire, had her first flying lesson in 1938, and flew for pleasure until 1941 when she heard a BBC radio appeal for women pilots to join the auxiliary service and so release male pilots for combat duty.

Speaking at a surprise birthday party on Thursday, Mary said: ‘The war was a challenge and one had to do something about it. I went on and on until I flew everything. I love the Spitfire – it’s my favourite aircraft, it’s everyone’s favourite, it’s the symbol of freedom.’

For four years she ferried warplanes from factories to frontline squadrons. The 166 women of the ATA – about one in eight of the total – have been dubbed ‘The Female Few’, echoing Winston Churchill’s description of the RAF airmen who fought in the Battle of Britain.

Mrs Ellis looked back over her left shoulder and glanced at the aircraft she once flew

Mrs Ellis looked back over her left shoulder and glanced at the aircraft she once flew

Mary was usually found at the joystick of a Spitfire or a Hurricane but ultimately flew more than 50 types of aircraft, logging 1,100 hours of flight, much to the astonishment of some colleagues.

As she sat on the airfield ready to deliver her first Spitfire, the mechanic standing on the wing asked how many of them she’d flown. When she said it was her first, he was so startled he fell right off. The largest aircraft she flew solo was the Wellington bomber. After landing at an East Anglian airfield, Mary was greeted by the ground crew who asked where the pilot was. ‘I’m the pilot,’ she said. They insisted on searching the aircraft before they believed her.

It was dangerous work. Mary was sometimes ordered to move combat-damaged planes that were not officially fit to fly, but had to be taken for repairs. She crash-landed twice and was shot at once.

Mrs Ellis toasted a glass of champagne with co-pilot Matt Jones, managing director of Boultbee Flight Academy

Mrs Ellis toasted a glass of champagne with co-pilot Matt Jones, managing director of Boultbee Flight Academy

Fourteen of her fellow ATA female flyers lost their lives, including aviation pioneer Amy Johnson.

Mary – who to this day needs no spectacles, nor a walking stick – was one of the last six women serving in the ATA when it disbanded after the war. She remained a private pilot and then became managing director of Sandown Airport on the Isle of Wight. She married Don Ellis, a fellow pilot, in 1961, but was widowed in 2009. Matt Jones, who flies Spitfires for Goodwood-based Boultbee Flight Academy, reunited Mary with MV154 after first meeting her in 2015. He conspired with the plane’s current owner, pilot Maxi Gainza, to bring it to the UK from its base in Bremgarten, Germany.

He said: ‘I gave Mary control of our Spitfire. I wasn’t sure where we were but Mary was very clear. She pointed us towards Thorney Island, up through the Witterings, flew on to Selsey Bill and then Bognor Regis, never losing a foot of altitude.

‘She showed me precisely how she was able to deliver all those aircraft with just a map, a compass and a stopwatch. I was utterly humbled by a superior aviator who also happens to be 60 years my senior!’


Vooraankondiging Landelijke Bijeenkomst 25 maart 2017

Op zaterdag 25 maart heeft de Bestuurscommissie Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945 (SGLO) haar landelijke bijeenkomst gepland. De uitgelezen mogelijkheid elkaar te ontmoeten, bij te praten, informatie uit te wisselen en lezingen te volgen. Als locatie is gekozen voor “Camp New Amsterdam” (bij Soesterberg), de voormalige thuisbasis van het US 32nd Fighter Squadron, de “Wulfhounds”.

Andreas Wachtel tijdens zijn lezing in november (SGLO -@Wijbe Buising)

Het programma duurt van 10.00u tot 16.00u, inloop vanaf 09.00u

Continue reading Vooraankondiging Landelijke Bijeenkomst 25 maart 2017

Bom uit Tweede Wereldoorlog gevonden in Kringloopwinkel Assen

In een Kringloopwinkel in Assen is woensdag een bom uit de Tweede Wereldoorlog gevonden. Volgens de politie gaat het om een lichte vliegtuigbom. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) zal de bom woensdagmiddag meenemen.

De bom van Assen ( via Andries Jan Mulder)

De bom van Assen ( via Andries Jan Mulder)

Dat vertelt directeur Andries Jan Mulder van Kringloopwinkel De Wissel tegen, na berichtgeving van RTV Drenthe.

Mulder trof de bom woensdagmorgen aan toen hij om 7.00 uur aan zijn werkdag begon. De vorm van het voorwerp viel hem meteen op. “Ik kwam binnen en dacht: ‘Wat is dat?’. Ik trok eraan, en ik dacht eerst dat een houder voor een droogmolen was, maar het bleek een bom te zijn!”, vertelt hij.

Mulder herkende het voorwerp als bom volgens eigen zeggen door zijn verleden als politieman. Door de nummers die op de bom staan te googelen, werd zijn vermoeden bevestigd. Vervolgens schakelde hij de politie in. Een specialist bij de politie liet weten dat de directeur een lichte vliegtuigbom in handen had gekregen.

De Kringloopwinkel haalt voor de collectie van de winkel regelmatig spullen op uit leegstaande huizen. Mulder vermoedt dat een nietsvermoedende medewerker de bom, die in een schoenendoos zat, heeft meegenomen.

Volgens Mulder is het zeer uitzonderlijk dat er een dergelijk voorwerp in zijn winkel ligt. “Een vuurwapen is weleens voorgekomen, maar een bom zeker niet.”

Mulder heeft de bom in een kluis gelegd, totdat de EOD arriveert. “Ik hoop dat ze snel komen, want ik vind het maar niks”, zegt hij.


New colors for BBMF AVRO Lancaster PA474

We (BBMF) thought that this would be a timely release of the new twin-markings of PA474 for Australia Day in honour of our commonwealth friends.

When BBMF Lancaster PA474 returns from its major servicing it will be painted in a new livery. The port (left-hand) side of PA474 will represent Lancaster BIII W5005 ‘AR-L’ “Leader” of 460 (Royal Australian Air Force) Squadron, with its nose art of a kangaroo in wellington boots playing bagpipes reflecting the mixed nationalities of the crew: Scottish, Welsh and Australian. The ‘bomb log’ on the nose will show a ‘snapshot in time’ at the point just after the 30th successful operation flown by W5005, to Munich on 6th September 1943. W5005 eventually completed 94 operations before ditching in the Humber on 27th August 1944, after having been transferred to 550 Squadron.

The starboard (right-hand side) of PA474 will wear the 50 Squadron code letters ‘VN-T’ representing Lancaster LL922 in which Flying Officer ‘Dougy’ Millikin (grandfather of the current OC BBMF, Andy ‘Milli’ Millikin) and his wireless operator John Tait, who is still alive, flew 33 operations together. The starboard side of the Lancaster’s nose will retain the coat of arms and name of The City of Lincoln.

Thanks to Chris Sandham-Bailey ( for the use of his artwork.

BBMF Facebookpage

Also see:
Oktober 2016: Two new paint schemes for BBMF Lancaster

WWII Lancaster bomber undergoing £3.5m refurbishment in honour of those who fought in them

The family of 19-year-old airman shot down in World War Two is taking a historic Lancaster bomber apart piece by piece and painstakingly restoring it to its former glory so it can fly again.

 Harold Panton (R) and his late brother Fred in the cockpit of the Avro Lancaster bomber 'Just Jane', at East Kirkby Airfield, Lincolnshire Credit: Geoff Pugh/The Telegraph

Harold Panton (R) and his late brother Fred in the cockpit of the Avro Lancaster bomber ‘Just Jane’, at East Kirkby Airfield, Lincolnshire (Credit: Geoff Pugh/The Telegraph)

The Lancaster – called Just Jane – is undergoing a mammoth restoration with the aim of getting it back in the air.
Continue reading WWII Lancaster bomber undergoing £3.5m refurbishment in honour of those who fought in them

Luchtoorlog boven Lingewaal roept nog altijd emoties op

Vliegtuigonderdelen, boordwapens, kledingstukken. Ze vormen slechts een klein onderdeel van de collectie in het museum dat op 10 mei opent in Fort Vuren. ,,En we zijn nog niet klaar. Als het er allemaal staat, wordt er misschien nog meer gevonden”, zegt voorzitter Peter den Tek van de Stichting Eerbetoon Geallieerde Vliegeniers Lingewaal.

Fort Vuren (Cor de Cock)

Fort Vuren (Cor de Cock)

Want zo ging het steeds, de afgelopen maanden. Stukje bij beetje vormde zich het verhaal van de luchtoorlog boven Lingewaal. Want wat is er nou precies gebeurd in de lucht boven Lingewaal, tussen 1943 en 1945? Peter den Tek dook, samen met vrijwilligers van de Lingewaalse historische verenigingen, in de geschiedenis. Soms zochten ze met een metaaldetector in een weiland, soms leverde een Facebook-berichtje opeens een connectie in de Verenigde Staten op. Een gezin uit Herwijnen bleek nog een vliegtuigraam op zolder te hebben. Enkele ooggetuigen, op leeftijd, meldden zich.

Verdrietige, maar waardevolle details staan in hun geheugen gegrift. Zoals de dood van het gezin Van der Meijden in Vuren. Of de vondst van een deel van het lichaam van de Nieuw-Zeelandse piloot John Davis Lunn bij Heukelum, door Lingewaalse kinderen die buiten speelden.

Den Tek: ,,Die emotie zit nog diep bij mensen die het meemaakten. In die tijd werd er bijna niet over gepraat, maar zoiets vergeet je natuurlijk nooit.” Hun verhalen zijn met filmpjes en foto’s verwerkt in de route langs de crashlocaties, die vanaf halverwege mei via een app op de mobiele telefoon te volgen is.
Continue reading Luchtoorlog boven Lingewaal roept nog altijd emoties op

Here’s How To Build A B-17 Flying Fortress – Out Of Lego (Watch)

Brian Fitzsimmons of Brian’s Bricks Instructions used Lego Digital Designer to recreate the B-17 Flying Fortress with Lego bricks and parts. The model has a three-foot wingspan and a clear bombardier nose.

The original Flying Fortress was designed and built by the United States Army Air Corps in the 1930s, being officially introduced in 1938. It had a rocky start – the prototype crashed – but went on to be the bomber of choice during WWII. Its nickname was coined when a newspaper reporter from the Seattle Times exclaimed, “Why, it’s a flying fortress!”

The B-17 was the first Boeing military aircraft that did not have an open cockpit. The monoplane had a flight deck with bombs and machines guns in clear, oval “blisters” which were later replaced with machine gun windows and a “bathtub” machine gun gondola on the lower fuselage.

The version of the B-17 recreated here in Lego is like the B-17F variants that replaced the ten-panel bombardier’s nose with a clear, plexiglass nose to give the bombardier a better view of its targets. These B-17F variants were used extensively by the Eighth Air Force over Germany in 1943 with heavy losses.

In August and October that year, the Eighth made some risky choices and lost over 120 B-17 bombers.

They planned to attack the aircraft production sites of Regensburg and Schweinfurt in August. They did not heed the warnings of the RAF that they should fly at night with escorts. They retained Spitfire and Thunderbolt escorts until those fighters hit the limits of their range. Then the bombers went on alone into the daylight and the gunfire of the Reich. They lost 60 out of 230 bombers.

When October came, they were at it again. This time, they went back to Schweinfurt and lost another 60 bombers. Those losses resulted in a 5 month cease in daylight raids.

War History Online

Bulletin in een nieuw jasje

Ruim 40 jaar geleden in 1975 verscheen de eerste Bulletin Air War, gemaakt op een typemachine en vermenigvuldigd met een stencilmachine. In de tussentijd is de cover een aantal keer veranderd. Vanaf januari 2017 zal de cover er opnieuw anders uit gaan zien voor het eerst in de geschiedenis van ons blad zal deze deels in kleur worden afgedrukt… ter vergelijking de cover van de oudste Bulletin en de nieuwste Bulletin.

Bulletin Air War in 2017

Bulletin Air War in 1975

Vliegtuigbommen WOII geruimd bij voormalig schijnvliegveld

Vandaag begint de Explosieven Opruimingsdienst met het ruimen van 26 vliegtuigbommen uit de Tweede Wereldoorlog. De bommen liggen op een akker in Rijsenhout bij Schiphol.

“In de Tweede Wereldoorlog lag hier een Duits schijnvliegveld om de aandacht van Schiphol af te leiden”, zegt Bert van de Ham van de gemeente Haarlemmermeer. De meeste bommen zijn afgeworpen door terugkerende Duitse vliegtuigen. Die wilden hun bommen kwijt voordat ze hun landing inzetten. Maar er zitten ook Britse bommen bij.

Voor de veiligheid moeten alle bommen van 50 tot 500 kilo geruimd worden. Dit gaat nog de hele maand januari duren; iedere dag worden een of twee bommen gecontroleerd tot ontploffing gebracht.

Geen evacuaties
In totaal zijn dertig vliegtuigbommen in Rijsenhout gevonden. De vier zwaarste zijn in november al ontmanteld. Omwonenden voelden deze trillingen in hun huis.

De 26 overige bommen liggen verder van de bebouwde kom. Op het akkerland is een springput van zand gemaakt. De vliegtuigbommen worden hier tot ontploffing gebracht zodat zo min mogelijk trillingen vrijkomen bij de explosies. Het evacueren van omwonenden is daarom niet nodig.

Het gebied waar de bommen liggen, is vlak bij Schiphol. Vliegtuigen vliegen normaal regelmatig over het akkerland. “Samen met de Explosieven Opruimingsdienst hebben we afgestemd wanneer de ontploffingen plaatsvinden,” zegt een woordvoerder van de Luchtverkeersleiding Nederland.

“De explosies vinden in de daluren plaats en mocht het nodig zijn, dan kunnen de vliegtuigen rondvliegen in de veilige wachtgebieden boven Nederland.”


Bemanning bommenwerper herdacht in Zwolle

Kinderen van de basisscholen De Camperbeek en De Duyvencamp hebben vandaag bij het oorlogsmonument aan de Eikenlaan in Zwolle omgekomen soldaten uit de Tweede Wereldoorlog herdacht.

Veteranen en schoolkinderen bij het monument (RTV Oost)

Veteranen en schoolkinderen bij het monument (RTV Oost)

Het oorlogsmonument, net buiten Zwolle, staat er ter nagedachtenis aan de bemanning van een neergestorte bommenwerper B-17. Het monument is geadopteerd door de basisscholen. “Wij herdenken elk jaar, omdat het heel erg is wat er is gebeurd”, vertelt een van de leerlingen.

In de gemeente Zwolle zijn er meerdere oorlogsmonumenten geadopteerd door scholen. Jaarlijks staan deze scholen stil bij wat er gebeurd is. Bij de herdenking waren vanochtend ook oud-strijders aanwezig. “Het is belangrijk om over oorlog en vrede te vertellen”, zegt oud-soldaat Konings.

“Als de jeugd niet meekrijgt wat er in het verleden gebeurt is, dan weten ze ook niet wat ze daar nu aan te danken hebben”, zegt wethouder van As van de gemeente Zwolle.

RTV Oost

31-01-2017 & 28-03-2017 Lezing Operatie Market Garden

Op 31 januari 2017 zullen historici prof dr. Willem Klinkert en dr. Michiel de Jong een lezing houden onder de titel:

“ Operatie Market Garden (OMG) op de tekentafel. De planning van de geallieerde operaties aan het westelijk front, augustus – september 1944 “

Prof dr. Klinkert zal ingaan op het belang van de besluitvorming op het hoogste geallieerde niveau betreffende operaties tegen Duitsland in
de periode 20 aug – 10 sept en de opvattingen van historici daarover. Dr. Michiel de Jong zal daarna ingaan op de rol en waardering van airborne troepen in de geallieerde oorlogvoering 1943-1944. De waardering voor deze airborne eenheden was, zeker na de ervaringen in het Middellandse Zeegebied, verre van eenduidig positief. In sept 1944 worden ze echter ingezet in de voorhoede en op ongekend grote schaal van een belangrijk offensief. Hoe is dat te verklaren?

Parachutisten landen tijdens Market Garden (@SGLO – Archive)

Beide gastsprekers van deze avond zijn verbonden aan de faculteit Militaire Wetenschappen/ Militaire Geschiedenis & Strategie aan de NLDA (Ned Defensie Academie, voorheen KMA, te Breda). Prof dr. Klinkert is sinds 2007 tevens deeltijdhoogleraar Militaire Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam.

De volgende lezing staat gepland voor dinsdag 28 maart 2017, waarin de gastspreker nader zal ingaan op de situatie vanaf 5 september 1944 op de linker flank van het Britse XXX Corps.

Georganiseerd door museum Bevrijdende Vleugels.
Plaats: Boshuys, Sonseweg 39 te Best
Aanvang 19.45 uur en de toegang is gratis

Kijktip vanavond (05-01-2017) NPO1 Onzichtbaar Nederland

De laatste aflevering laat de sporen in ons landschap van oorlog en verdediging zien. Het bombardement van Rotterdam heeft naast de verwoesting van de binnenstad ook veel blindgangers opgeleverd. Niet alleen van de Duitsers, maar ook van de geallieerden. Littekens diep onder de grond, maar de oorlog laat ook diepe littekens achter in de hoofden van veel mensen.

Sporen van oorlog zijn zelfs terug te vinden In de tuin van Janneke Ruijs in Sint Pancras waar honderden botten en schedels gevonden zijn afkomstig van de slag bij Vroonen. Een enorme middeleeuwse veldslag waarbij de Hollanders honderden West-Friezen op gruwelijke wijze om zeep hebben geholpen. Maar naast bommen en botten heeft de verdediging van ons land ook burchten, waterlinies en luchtwachttorens nagelaten. Van de luchtwachttorens staan er nog 19 in ons landschap verstopt.

De IJssellinie is in het geheim aangelegd. Pas in de jaren ’90 is bekend geworden hoe groot dit inundatie systeem is geweest. Zelfs de Tweede Kamer was niet volledig op de hoogte, terwijl de Russen alles al in kaart hadden gebracht. Spionage en camouflage zijn sinds de oorlog een steeds belangrijker wapen geworden.

De Duitsers hadden in de Tweede Wereldoorlog vliegveld Deelen op de Veluwe compleet gecamoufleerd, inclusief hangars en officiers woningen beschilderd als boerderijen. Dankzij spionage van het verzet zijn de geallieerden hier in 1943 achter gekomen en is het vliegveld plat gebombardeerd.We leven al een tijd in vrede maar de oorlog komt steeds dichterbij. De vijand wordt onzichtbaarder. Afluisteren, spionage en tracken raken steeds meer ingeburgerd om ons veilig te voelen. Hoe zullen we ons deze tijd over 30 jaar herinneren?

NPO1 donderdag 5 januari 2017 om 21.25 uur
Bron: NPO1

Lichtjes op oorlogsgraven 2016

Net als in 2015 zullen er ook dit jaar op kerstavond lichtjes worden aangestoken bij oorlogsgraven. Stond vorig jaar de teller op ruim 100 begraafplaatsen, dit jaar zijn er op dit moment al 256 locaties aangemeld waar lichtjes worden neergezet bij oorlogsgraven. Op zijn alle locaties terug te vinden.

Gecrashte Britse bommenwerper wordt oorlogsmonument

In een loods in Brandwijk wordt gesleuteld aan motor van een gecrashte bommenwerper uit de Tweede Wereldoorlog. Na ruim zeventig jaar zijn motor en propeller vorig jaar uit een weiland opgegraven in de polder Brandwijk. De vliegtuigrestanten worden opgeknapt om onderdeel uit te gaan maken van een oorlogsmonument. “In de klei is motor heel goed geconserveerd, waardoor zelfs de lak er nog op zit. We kunnen wel zien dat die in brand is gevlogen”, vertelt monteur Jaap van Renswoude.

De motor van de Lancaster (@RTV Rijmond)

De motor van de Lancaster (@RTV Rijmond)

De wrakstukken vertellen het verhaal van de vliegtuigcrash in mei 1944. Van twee kilometer hoogte valt een Britse Lancaster-bommenwerper neer in een weiland. Aan boord waren zeven jonge vliegeniers. Ze waren op de terugweg van een bombardement op Duisburg. (SGLO T3686)

Duitse nachtjager
“Er kwam een Duitse nachtjager, die heeft ze opgemerkt, is eronder gaan vliegen en heeft ze beschoten, waarbij het toestel in brand vloog en ontploft is”, vertelt Arjan Wemmers van de Stichting oorlogsmonument Molenaarsgraaf-Brandwijk.

Kleine put
Alleen de piloot overleeft de crash. Tijdens de Duitse bezetting krijgen de zes omgekomen Britse bemanningsleden een oorlogsgraf. De zware wrakstukken blijven achter in een weiland. “Het enige dat je zag tijdens de herfst en winter was een kleine put in het gras”, vertelt Wemmers.

Ruim zeventig jaar na de crash lukt het om de laatste wrakstukken te bergen en zijn ze overgebracht naar een loods om gerenoveerd te worden. “Ik vind het heel leuk: waar horen alle onderdelen om zo’n compleet mogelijk beeld te krijgen van hoe zo’n motor destijds in de Lancaster gemonteerd heeft gezeten”, zegt Jaap.

De restanten van de bommenwerper worden een oorlogsmonument in Brandwijk dat volgend jaar mei wordt onthuld. Wemmers: “Het vertelt zijn eigen verhaal. Het is een stuk oud ijzer met een triest en bijzonder verhaal”.

Bron: RTV Rijnmond

De vlucht van Justus Heymans met de FK-43 ‘965’ op 15-05-1940 uit Nederland

Zoals iedereen wel zal weten slaagden tijdens de Tweede Wereldoorlog enkele vluchtpogingen met behulp van vliegtuigen vanuit Nederland. De twee bekendste gebeurtenissen zijn ongetwijfeld de Fokker G.1 die op 5 mei 1941 vanaf het Fokker-terrein op Schiphol opsteeg om daarna in Engeland te landen. Een dag later vertrok een Fokker T.VIIIw vanuit de Minerva-haven in Amsterdam richting Engeland.

FK-43 PH-ASN was impressed as 965 (@SGLO - Archive)

FK-43 PH-ASN was impressed as 965 (SGLO – Archive)

De vlucht van Justus Heymans met de FK-43 ‘965’(.pdf, 2MB)

Wat minder bekend is dat op 15 mei 1940 vanaf Schiphol een andere Nederlander door de lucht de weg vond naar de vrijheid. Dit betrof de heer Justus Heymans die sinds maart 1935 een vliegbrevet bezat en een sportvlieger van naam was. Hij had zich ook bekwaamd in het nachtvliegen. Dankzij aanwijzingen van Nederlands luchtmachtpersoneel lukte het Heymans de militaire Koolhoven FK 43 ‘965’ te kapen vanaf Schiphol. Deze vlieger ben ik in mijn naspeuringen voor de geschiedenis van het vliegveld Hilversum, mijn bijdrage aan het boek Vliegvelden in oorlogstijd, eerder tegengekomen. Een interessant heerschap waaraan ik met dit artikel wat meer aandacht wil geven.

Wijbe Buising, Houten