Opgegraven strijd – Archeologie van de oorlog

Door Peter van Kaathoven

In het Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch is op dit moment de bijzondere tentoonstelling “Opgegraven strijd” – Archeologie van de oorlog te bezichtigen. De afgelopen jaren is er steeds meer interesse in de archeologie van moderne oorlogen. Daarom besteedt Het Noordbrabants Museum, als eerste museum in Nederland, uitgebreid aandacht aan deze boeiende tak van bodemonderzoek. Deze bijzondere tentoonstelling werd samengesteld door Archeologen Evert van Ginkel en Arjen Bosman, specialist militair erfgoed van de 20e eeuw.

Impressie van de tentoonstelling (Het Noordbrabants Museum)

Impressie van de tentoonstelling (Het Noordbrabants Museum)

Voor deze tentoonstelling hebben ruim 50 instellingen en particulieren bruiklenen, beeldmateriaal en informatie geleverd. Ongeveer de helft van de getoonde voorwerpen in de tentoonstelling zijn afkomstig uit provinciale en gemeentelijke depots voor bodemvondsten. Veel van de voorwerpen worden nu voor het eerst aan een breed publiek gepresenteerd. Ruim 700 voorwerpen zijn voor het eerst in het openbaar te zien. De archeologische voorwerpen die zijn verzameld gaan van prehistorische skeletten, Romeinse slingerkogels, middeleeuws geschut, vuurwapens uit de Slag bij Arnhem tot kleine alledaagse objecten uit Napoleontische legerkampen en nazi-Duitse concentratiekampen. In de tentoonstelling ligt de nadruk op voorwerpen uit de Tweede Wereldoorlog, één van de nieuwste onderzoeksgebieden. Archeologisch onderzoek met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog in Nederland vond zijn ontstaan in 2009. Toen werd er een proefsleuf- onderzoek uitgevoerd op de Grebbenberg. In de tentoonstelling “Opgegraven strijd” wordt er ook aandacht geschonken aan de luchtoorlog boven Nederland. Hier onder worden er een paar gerelateerde items uitgelicht.

Proppelor (Eva de Schipper)

Proppelor (Foto Eva de Schipper)

• Van Spitfire LF.IX MJ300 (SGLO T4447) staat een Merlin 66 motor tentoongesteld. Dit item staat normaal in het Bezoekerscentrum in Keent. Deze Spitfire, van 401sqn RAF, stortte op 2 oktober 1944 meer in de omgeving van Keent.
• Restanten van een propellerblad van Messerschmitt Bf109 G-6 Werknr 410298 (SGLO T3203). Het toestel, van 4./JG 27 Luftwaffe, crashte op 11 december 1943 bij het gehucht Nijtap.
• De boordmitrailleur MG131 uit de Messerschmitt Bf109 G-6 Werknr 410210 (SGLO T3364B). De Messerschmitt van 6./JG 11 Luftwaffe stortte op 30 januari 1944 neer bij Wenum-Wiesel.
• Verschillende onderdelen van B-17G 42-106994 VE-K “Little Guy” (SGLO T4727). Op 26 november 1944 crashte deze B-17G bij Apeldoorn. Het toestel behoorde toe aan 381BG/532BS USAAF.
• Verschillende onderdelen van B-17F 42-3488 (SGLO T3194) welke, op 11 december 1943, bij Offingawier neerstortte. Het toestel behoorde toe aan 385BG/548BS USAAF.
• Een Motor van een Ju 88 A-2 4D+DL (SGLO T0350) 3./KG 30. Oudenrijn 10 mei 1940 crashte het vliegtuig bij Oudenrijn.
• Onderdelen van Wellington Ic X9976 (SGLO T1333) van het 75sqn RAF. Het toestel storte neer in de nacht van 7/8 november 1941 neer bij Akkrum.
• Een betonnen bom, opgegraven in de duinen van Overveen. In de duinen was een silhouet van een marine schip als oefendoel in het zand aangelegd. Het was een oefenterrein voor Luftwaffe bommenwerpers.
• Een staartwiel van een onbekende RAF Hurricane. Dit staartwiel is tijdens de oorlog gebruikt is als kruiwagenwiel in de Boxmeer.
• Een Brandbomcontainer, waarin in april 1945 voedsel is gedropt op het vliegveld Valkenburg. Piloot Leslie Henson heeft zijn naam er in gekrast.

De berging van de Junkers Ju 88 bij Utrecht (Foto Herre Wynia)

De berging van de Junkers Ju 88 bij Utrecht (Foto Herre Wynia)

De items zijn overzichtelijk uitgestald in vitrines of diorama’s. Ieder item is genummerd en wordt uitgebreid omschreven. Bij de tentoonstelling verschijnt ook publicatie Opgegraven strijd geschreven door archeologen Evert van Ginkel en Arjan Bosman. Dit boek is verkrijgbaar in de MuseumShop voor € 10,-.

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>