‘Ik mis mijn moeder, zusjes en broertje nog iedere dag’

Markus de Kok schiet vol als hij de kinderen bedankt die vlak daarvoor viooltjes plantten bij het graf van zijn moeder, zusjes en broertje. ,,Ik vind het zo mooi wat jullie voor mij hebben gedaan.”

Markus de Kok (rechts) vertelt leerlingen van de Regenboogschool over het bombardement in Boven-Hardinxveld. (© Cor de Kock)

Markus de Kok (rechts) vertelt leerlingen van de Regenboogschool over het bombardement in Boven-Hardinxveld. (© Cor de Kock)


Van die eerste januari 1945 zelf kan Markus de Kok (76) zich niets meer herinneren. Hij was 4 jaar toen een rijtje huizen aan de toenmalige Buldersteeg in Hardinxveld-Giessendam werd gebombardeerd door de Duitsers. Elf mensen vonden daarbij de dood, onder wie De Koks moeder, zijn twee zusjes en een broertje. ,,Het blijkt dat ik onder de tafel ben gekropen. Dat is mijn redding geweest, daarom sta ik hier nog.” Gewond werd de kleine Hardinxvelder onder het puin vandaan gehaald, een paar dagen later werden de vier lichamen begraven op begraafplaats ’t Kromme Gat. ,,Alleen dát moment herinner ik me nog. Een zwarte koets, met twee paarden ervoor en op de koets vier kisten.”

De Kok vertelt het verhaal aan de leerlingen van groep 7 van de Regenboogschool in een notendop. ,,Ik wil niet in details treden”, verontschuldigt hij zich, terwijl zijn vrouw hem een liefdevolle arm geeft. Ook zijn halfbroer Ad is erbij. Want niet lang nadat vader De Kok zijn vrouw verloor, hertrouwde hij en stichtte een nieuw gezin.

Leerlingen van de Regenboogschool in Hardinxveld-Giessendam planten viooltjes bij het graf van oorlogsslachtoffer L.V. King, die in Boven-Hardinxveld begraven ligt. (© rv)

Leerlingen van de Regenboogschool in Hardinxveld-Giessendam planten viooltjes bij het graf van oorlogsslachtoffer L.V. King, die in Boven-Hardinxveld begraven ligt. (© rv)

Oranjevereniging
In de aanloop naar 4 en 5 mei, leek het de gemeente en oranjevereniging Oranje Trouw een goed idee om samen met de leerlingen van de Regenboogschool stil te staan bij de oorlog en de waarde van vrijheid. En wat is er mooier om dat te doen met iemand die een persoonlijk verhaal heeft te vertellen; iemand die de oorlog van zo dichtbij heeft meegemaakt?

Markus de Kok is er stil van als hij ziet hoe de leerlingen kuiltjes graven rondom het graf van zijn moeder, zusjes en broertje en die met kleurige plantjes vullen. Zelf komt hij er nog bijna dagelijks. ,,Ik ben nu bijna 77, maar ik mis hen nog altijd. Daarom kom ik hier. Ik vind het fantastisch dat jullie dit doen.”

Grafsteen
De grafsteen, waarop staat dat Geertruida de Kok, Leni, Truusje en Jopie hieronder begraven liggen, heeft nóg een belangrijke betekenis: de reliëfletters zijn ooit bijgewerkt door De Koks zoon.

,,Hij leeft ook niet meer; is vijf jaar geleden aan kanker overleden. Dat dat gebeurde voelde als een schop na”, zegt hij als de kinderen plantjes zetten bij de graven van L.V. King en H.W. de Vries Danil, beiden ook oorlogsslachtoffer. King verrichtte en heldendaad door vanuit zijn vliegtuig een Duits konvooi te beschieten. De Vries Danil kwam om toen het schip van het Rode Kruis waarop hij voer op de Merwede een mijn raakte en explodeerde.

Patrouilles
Iets minder beladen, maar voor de leerlingen daarom niet minder interessant, was de presentatie van veteraan Joey Verwey (36), die vanochtend kwam vertellen over zijn missies in Bosnië (2002) en Uruzgan (2006/2007).

Hij was plaatsvervangend groepscommandant en spoorde bermbommen op, beveiligde konvooien en voerde patrouilles uit in het meest gevaarlijke deel van de Afghaanse provincie. Hij toonde foto’s, liet zelfgemaakte filmpjes zien en vertelde honderduit over zijn werk. ,,Wat mij erg is bijgebleven, is de armoede die ik heb gezien. Jonge kinderen met hun blote voeten, rood van de kou, in de sneeuw.”

Algemeen Dagblad / Michiel Straub 07-04-17, 13:30

Also see:
Supermarine Spitfire Mk IX MH363 (SGLO T4032)

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>