Eigen hachie nekt Vrijheidsmuseum

‘Eigen hachie’ nekt Vrijheidsmuseum

de Volkskrant 03-11-2014 (p.15)

De financier trekt de toegezegde 6 miljoen euro terug voor het Vrijheidsmuseum in Nijmegen. Reden: getalm bij de provincie, ruzie tussen de betrokken musea en geen sluitende exploitatie. De plannen voor het Vrijheidsmuseum in Nijmegen zijn van de baan. Het vfonds is niet langer bereid 6 miljoen euro uit te trekken voor een nationaal museum over de Tweede Wereldoorlog. Er worden door de provincie Gelderland geen knopen doorgehakt, vindt voorzitter Ton Heerts en er is geen zicht op een sluitende exploitatie. Ook stoort het hem dat de samenwerking met drie regionale oorlogsmusea, de mede-initiatiefnemers, is ontaard in een strijd om het eigen hachie. ‘De mensen die zo enthousiast onze subsidie ontvingen om de plannen uit te werken, zijn inmiddels met hun rug naar ons toe gaan staan, of spreken zelfs met afkeer over het museum’, aldus Heerts. ‘Dat is een film waar wij als goededoelenfonds niet in terecht willen komen. Draagvlak staat voorop.’

Het is voor de tweede keer in vier jaar tijd dat de midden-Gelderse regio een museum van allure misloopt. In 2010 liepen de plannen spaak voor een Nationaal Historisch Museum in Arnhem. De directie besloot naar Amsterdam uit te wijken, waar het initiatief alsnog doodbloedde. Nederland telt zo’n zeventig oorlogs en verzetsmusea. Een groot aantal daarvan dreigt de komende jaren te verdwijnen door geldgebrek of de leeftijd van de initiatiefnemers.

Om het verhaal over oorlog en vrede toch levend te houden, wil het vfonds (Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg) een nationaal museum over de oorlog. Vijf jaar geleden ging het fonds daarvoor in zee met het Nationaal Bevrijdingsmuseum in Groesbeek (40 duizend bezoekers), het Oorlogsmuseum in Overloon (100 duizend) en het Airborne Museum in Oosterbeek (80 duizend). Die werkten de plannen uit tot een nieuw concept: een groot moedermuseum in Nijmegen met de drie satellietmusea die hun eigen, regionale verhaal benadrukken, zoals de Slag om Arnhem of de tankslag bij Overloon. Om die regionale presentaties weer op eigentijds niveau te krijgen, moet daarin ook worden geïnvesteerd. Vorig jaar zegde Nijmegen het Vasim-gebouw toe als vestigingsplaats voor het rijheidsmuseum, een oude fabriek die nu wordt gebruikt door kunstenaars en voor dancefeesten. Met als voorwaarde dat er een sluitende exploitatie kan worden gepresenteerd. In september bleek dat dat niet eenvoudig is. De bezoekersaantallen zijn vooraf te optimistisch ingeschat en de renovatie en inrichting gaan meer geld kosten dan gedacht. De provincie Gelderland besloot daarom de beslissing over de geplande bijdrage van 6- tot ruim 7 miljoen euro uit te stellen. Dat is verkeerd gevallen bij het bestuur van het vfonds. Vorig jaar uitte Heerts al zijn ongenoegen over de slakkengang waarmee het project voortkroop; de opstelling van Gelderland was de druppel die de emmer deed overlopen. ‘Vijf jaar geleden hebben we de eerste financiën beschikbaar gesteld om de plannen uit te werken’, aldus Heerts. ‘We kunnen die 6 miljoen niet blijven reserveren. ‘ Ook is Heerts teleurgesteld in de opstelling van de drie deelnemende musea. De aanvankelijke eendracht is verstoord, vooral onder invloed van lokale politici die bang zijn dat ‘hun’ museum wordt weggeconcurreerd. Het onlangs gerenoveerde Airborne Museum trok zich vorig jaar als eerste terug; Overloon volgde – de directeur kwalificeerde het plan zelfs als ‘megalomaan’ – en in Groesbeek eiste de burgemeester eerst een volledige makeover van het eigen museum voordat er ook maar een item van de collectie naar Nijmegen zou verhuizen.

‘Een museum in het oosten van het land is op dit moment niet meer aan de orde’, aldus Heerts. Al zit de deur niet helemaal dicht. ‘Als het bestuur van het Vrijheidsmuseum zonder ons verder gaat en over een of twee jaar alles wel goed op de rit heeft, dan kan er natuurlijk bij ons worden aangeklopt. Dan zullen we het plan weer serieus wegen, maar alleen als er dan wél de bereidheid is tot brede samenwerking. Wij hebben geen behoefte aan een nieuw museum met regionale uitstraling. Daar zijn er genoeg van.’ Voorzitter Wim Dijkstra van het Vrijheidsmuseum doet er daarom alles aan om in Gelderland en Oost-Brabant de eenheid te herstellen ‘We denken dat er wel degelijk voldoende draagvlak is voor een Vrijheidsmuseum.’ Om dat te verwezenlijken hoopt hij dat Provinciale Staten van Gelderland op 12 november instemt met subsidie om de plannen weer vlot te trekken. ‘Dit is een film waar wij als goededoelen-fonds niet in terecht willen komen’ Het Oorlogsmuseum in Overloon. Dat zou samengaan met het Nationaal Bevrijdingsmuseum in Groesbeek en het Airborne Museum in Oosterbeek tot een groot oorlogsmuseum in Nijmegen.

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>