Canadezen lopen indrukwekkende tocht

Hoogeveen – Het moet een barre tocht zijn geweest in de hongerwinter van 1945. De toen 16-jarige Dirk Oostindie liep van Amsterdam naar Nieuwlande. Op weg naar de vrijheid.

Per toeval belandde Dirk bij de familie Vos, waar hij liefdevol werd opgenomen. Hij overleefde de oorlog en emigreerde naar Canada, waar de inmiddels 88-jarige oud-Amsterdammer nog altijd woont. Zijn zoon Irwin (49) en kleindochter Inessa (17) uit Vancouver zijn de afgelopen weken in de voetsporen van hun vader en opa getreden. Het werd een indrukwekkende tocht. Woensdagavond arriveerden zij in Nieuwlande. Het eindpunt van een lange tocht, maar zeker niet de afsluiting van het ‘project’.

Museum aan Johannes Poststraat
‘Wauw’. Irwin is even stil wanneer de deur van het museum aan de Johannes Poststraat wordt geopend. Een ruimte vol oude foto’s, kranten, prenten, boeken en heel veel meer. Allemaal materiaal uit of verbonden met de Tweede Wereldoorlog, verzameld door de onlangs overleden Jo Schonewille. Nieuwsgierig stappen vader en dochter, gevolgd door twee nazaten van de familie Vos, want het contact tussen beide families is nog steeds levendig, naar binnen. De camera’s van Irwin en Inessa klikken.

Op weg naar veiligheid en voedsel
‘De twee broers van mijn vader zijn in de oorlog opgepakt en naar een werkkamp in Duitsland gestuurd’, begint Irwin te vertellen over de geschiedenis van zijn vader. ‘Mijn oudste oom wist te ontsnappen en vluchtte naar Frankrijk. Hij heeft er gevochten samen met de Amerikanen. Mijn andere oom werd ziek en belandde in een veteranenhospitaal. Mijn vader was 16. Het was midden in de winter en er was nauwelijks voedsel. Zijn ouders namen de moeilijke beslissing hem weg te sturen, op weg naar veiligheid en voedsel.’

Samen met een vriend verliet Dirk zijn vertrouwde Kijkduinstraat. Ze liepen ’s nachts en sliepen overdag in hooibergen. Onderweg scheidden hun wegen. Dirk belandde in Nieuwlande, bij een gezin met veel kinderen, waar het niet uitmaakte of er een mond meer gevoed moest worden. Hoe hij daar precies terecht is gekomen, is niet duidelijk. Irwin vermoedt dat zijn vader heeft geweten van het verzet in Nieuwlande. ‘Mijn vader was enorm verzwakt. Hij bleek difterie te hebben. Op 13 april 1945 werd hij 17. Die dag kwamen de Canadezen door Nieuwlande. Ze brachten mijn doodzieke vader naar Ziekenhuis Bethesda. Vervolgens werd hij per ambulance naar het academisch ziekenhuis in Groningen overgebracht. Opnieuw een levensgevaarlijke tocht, deels door vijandelijk gebied. Mijn vader kan zich herinneren dat de arts tegen de verpleegster zei: ‘Hij gaat dood, geef hem maar geen medicijnen meer’. De volgende ochtend in alle vroegte rook Dirk door het kapotte ziekenhuisraam bloeiende lelies. Op dat moment wist hij: ik ga dit overleven.’

Emigreren naar Canada
Na vijf maanden in het ziekenhuis te hebben gelegen, keerde hij terug naar de familie Vos. Hij was zich er na de oorlog terdege van bewust dat de Canadezen zijn leven hebben gered en wilde hoe dan ook naar Canada. Een vriend vond dat dat moest gebeuren voordat hij zou trouwen. En zo gebeurde het. Uiteindelijk emigreerden Dirk en zijn vrouw naar Canada.

Bijzondere tocht
‘Inessa heeft dezelfde leeftijd als mijn vader toen. Ik vond het goed haar iets te laten ervaren van wat haar opa heeft ervaren. Vooral ook omdat wij als Canadezen veel minder over de Tweede Wereldoorlog meekrijgen dan de Nederlanders’, vertelt Irwin over de aanleiding voor de bijzondere tocht. Vader en dochter startten, net als Dirk destijds, in de Kijkduinstraat. Ze liepen langs onder meer het Naardermeer, door Het Verscholen Dorp op de Veluwe en over de IJsselbrug bij Zwolle.

Hoe dichter ze bij Nieuwlande kwamen, hoe meer Inessa voelde wat haar grootvader moet hebben gevoeld. ‘Toch kan het nooit dezelfde ervaring zijn. Er is zoveel veranderd. Ik vind het wel heel emotioneel.’ Haar vader vult aan: ‘Overal in Nederland is water. Het moet bijna onmogelijk zijn geweest om in oorlogstijd, waarin de bruggen werden gecontroleerd door de vijand, deze tocht te maken.’

Everzwijnen naast de tent
In totaal zijn ze drie weken in Nederland. Dat het weer niet meezit, deert hen niet. ‘Was het 30 graden geweest, dan was het veel te warm geweest om te wandelen’, zeggen ze relativerend. Ook koude nachten in de tent, wuiven ze weg. Toch hebben ze wel even een angstig momentje gehad. ‘Wij hoefden niet bang te zijn voor soldaten, maar wel voor snuivende everzwijnen pal naast onze tent’, grinnikt Irwin.

Historie is belangrijk
De bijzondere tocht zit er weliswaar op, maar het ‘project’ krijgt nog een vervolg. In november wordt er aandacht aan besteed op de school van Inessa. ‘Omdat ik vind dat wij een verantwoordelijkheid hebben. Historie is belangrijk voor vandaag, terwijl de politiek die historie soms lijkt te vergeten.’ Even is hij stil, dan vervolgt hij: ‘De politiek van 2016 is eigenlijk hetzelfde als de politiek van toen. De woorden van Donald Trump zijn vergelijkbaar met de woorden destijds van Hitler. Mede daarom is de Tweede Wereldoorlog relevant.’

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>