Bulletin 336 Handley Page Halifax HR864

Door Corin Gelderblom – Den Haag
Naar aanleiding van een vraag van Jane Skelton uit Engeland, nabestaande van het bemanningslid E.K. White, heb ik op verzoek van het bestuur van de stichting Wings to Victory een onderzoek ingesteld naar de omstandigheden waaronder deze bommenwerper is neergestort.

Een Halifax van 405 (Canadian) Squadron RAF (Foto: Archief SGLO)

Een Halifax van 405 (Canadian) Squadron RAF (@SGLO – Archive)

In de avond van zondag 25 juli 1943, omstreeks 21.46 uur steeg de viermotorige bommenwerper van het type Halifax , constructienummer HR864, code LQ-M van de Royal Air Force op van zijn basis Gransden Lodge in Cambridgeshire in het oosten van Engeland. De bommenwerper en zijn bemanning behoorde tot het 405e (Canadese) Squadron van de Pathfinder groep van de Royal Air Force. De bommenwerper had tot doel het markeren voor de hoofdmacht van de Krupps fabrieken in de Duitse industriestad Essen.  De bemanning, die zijn 17e missie vloog, bestond uit zeven personen en stond onder leiding van de 23 jarige Flying Officer Marcel Emmett “Mickey” Tomczak uit Saskatchewan, Canada.

 Tomczak crew, Gransden Lodge, Engeland (Foto: Archief SGLO)

Tomczak crew, Gransden Lodge, Engeland (@SGLO – Archive)

De bemanning was verder als volgt ingedeeld:
F/L Alexander J. Sochowski, bommenrichter, uit Saskatchewan, Canada.
F/O Alexander P. McCracken, navigator, uit Montreal, Canada.
W/O II Clifford Kettley, radio-operator, uit Montreal, Canada.
F/S Edward Kenneth “Eddie” White, uit Victoria, British Columbia, Canada.
P/O Michael Sydney Smyth, staartschutter, uit Strasbourg, Saskatchewan, Canada.
Sgt. Albert Joseph Wood, boordwerktuigkundige uit Groot-Brittannië en enige Engelsman.

Kort nadat de bommenwerper de Nederlandse kust was gepasseerd werd deze aangevallen door een Duitse nachtjager. De staartschutter die de nachtjager recht van achteren zag naderen, kon door de duisternis en afstand van c.a. 250 meter deze slechts herkennen als een tweemotorige nachtjager.

De route van de bommenwerper. (Foto: Gevleugeld Verleden van A.A. Jansen)

De route van de bommenwerper. (Foto: Gevleugeld Verleden van A.A. Jansen)

Toen de Duitse nachtjager aanviel opende de staartschutter Sgt. Smyth eveneens het vuur. De Duitse nachtjager die inmiddels de bommenwerper tot op c.a. 150 meter was genaderd, brak hierdoor de aanval af. Bij de tweede aanval van de Duitse nachtjager slaagde deze erin om de twee motoren in de rechtervleugel van de bommenwerper in brand te schieten. De piloot van de Halifax F/O Tomczak wist nu dat de bommenwerper redeloos verloren was en gaf zijn bemanning opdracht om uit het vliegtuig te springen. Kennelijk door het manoeuvreren om de aanval van de Duitse nachtjager te ontwijken kwam de Halifax HR864, code LQ-M boven het noorden van Nederland terecht. Wat er verder mis ging is onbekend maar waarschijnlijk door het verlies van twee motoren had de Halifax bommenwerper vermoedelijk veel hoogte verloren waardoor de bommenwerper uiteindelijk omstreeks 23:56 uur (Duitse tijd 01.06 uur) neerstortte ten westen van het Groningse dorp Ten Boer. Het land, aan de Bovenrijgerweg, waar de bommenwerper neerkwam behoorde toe aan boer Oudman.

De onfortuinlijke Halifax in het groninger landschap (Foto: Gevleugeld Verleden van A.A. Jansen)

De onfortuinlijke Halifax in het groninger landschap (Foto: Gevleugeld Verleden van A.A. Jansen)

De Duitse nachtjager die deze “Abschuss” voor zijn rekening nam behoorde tot de 1e Staffel van het 3e Nachtjagergeschwader (1./NJG3) en werd gevlogen door de toen Staffelkapitän (Squadronleider) Paul Zorner. Later zou Paul Zorner, die de oorlog overleefde en de rang van majoor behaalde, verklaren dat bij de tweede en fatale aanval op de Halifax HR864, code LQ-M zijn nachtjager van het type Messerschmitt Bf 110 kennelijk door het afweervuur was geraakt in de rechtermotor die onmiddellijk buiten gebruik werd gesteld. Ten gevolge hiervan was hij en zijn radiotelegrafist genoodzaakt de nachtjager per parachute te verlaten.

Witte houten kruizen markeren de graven (Foto: Archief SGLO)

Witte houten kruizen markeren de graven (@SGLO – Archive)

De bemanning van de bommenwerper waren de eerste Canadezen die in de provincie Groningen neerstortten. Slechts één bemanningslid, F/O Sochowski slaagde erin om de reeds laagvliegende bommenwerper op tijd te verlaten via het ontsnappingsluik in de neus van de bommenwerper. Alhoewel licht gewond overleefde hij de crash om vervolgens krijgsgevangen gemaakt te worden. Na te zijn behandeld voor zijn verwondingen werd hij naar Bedum afgevoerd om uiteindelijk te belanden in Stalag Luft III als krijgsgevangene 1649.

Bulletin 336 Halifax HR864_067

Twee van de hoofdrolspelers in dit drama: Links W/O II Clifford Kettley en rechts Major Paul Zorner

De stoffelijke overschotten van de overige bemanningsleden werden de volgende dag geborgen en begraven op de Algemene begraafplaats van Ten Boer waar zij tot op de dag van vandaag rusten.

Standaard CWGC zerken markeren nu de graven (Foto: www.oorlogsmusea.nl)

 

Also see:
Handley Page Halifax HR864 (SGLO T2689)
27-04-2016 Koffertje leidt tot bijzondere herdenking in Ten Boer

Bronnen:
Nabestaande J. Skelton, Verenigd Koninkrijk.
“Gevleugeld Verleden” door Ab A. Jansen.
“The Other Battle, Luftwaffe Night Aces versus Bomber Command” door Peter Hinchliffe.
“A history of V./(Z)LG 1 – I./NJG 3 1939-1941” door Ludwig von Eimannsberger.
www.wingstovictory.nl/site/Airmail%2031.pdf
www.basher82.nl/Data/tenboer/white.htm
www.aviation-safety.net/wikibase/wiki.php?id=51587
www.ww2aircraft.netwww.ww2awards.com/person/48278

3 comments to Bulletin 336 Handley Page Halifax HR864

  • Ed Melis

    Bijzonder illustratief en INFORMATIEF rapport !! Geraadpleegd n.a.v. art. in TELEGRAAF dd. 27.04 2016
    Hoge appreciatie voor uw cs werk (research)

  • Hopefully it will be posible to send me the id.numbers of the crew concerning
    theHandley Page Halifax HR 864 LQ-M FOR M Especial the one who came from
    Saskatchewan(Canada) I know a lady who organize remembrances(small ones at Saskatoon)
    Sender C.F.Petter (MBE)Netherlands at Renkum

Leave a Reply to Ed Melis Cancel reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>