Bulletin 322 RAF Kingsdown

RAF Kingsdown
No. 63 Wireless Intelligence Unit  (No.63 W.I.U.) Kingsdown

door Hille Oppedijk – Hallum

RAF Kingsdown was een RAF-Station met een zeer grote naam in de geschiedenis van de onderschepping van R/T (Radio Telephony) Luftwaffe ‘Signals Traffic’ en het onderscheppen van navigatiesignalen van onder meer Lorenz en Knickebein in de Tweede Wereldoorlog alsmede het interpreteren van deze onderschepte signalen.

Taak en rol van het station in de praktijk
Het station zelf was gestationeerd in Hollywood Manor in Kent, het hoofdkwartier van de RAF Y-Service, in West Kingsdown in Kent. De dekking van Kingsdown voor het verkrijgen van operationele tactische informatie liep van Zuid-Noorwegen tot Spanje, maar werd in een later stadium geredu-ceerd door de introductie van VHF-radiosets voor Luftwaffe jachtvliegtuigen. Kingsdown had zuster-stations in RAF Chicksands in Bedfordshire met No 62 Wireless Intelligence Unit en in RAF Clophill in hetzelfde graafschap. Chicksands was verantwoordelijk als primary station voor het onderscheppen van Duits Enigmaverkeer waarna deze berichten werd doorgegeven aan het GC&CS (= Government Code & Ciphers School) te Bletchley Park.

Ook op RAF Waddington in Lincolnshire had de RAF een vestiging van de Y-Service voor het onderscheppen van vijandelijk zendverkeer.  (Overigens is hier zeer weinig tot niks van bekend!) Aan de zuidkust had de RAF een soortgelijk onderdeel van de Y-Service,  in RAF Canterbury,  in het graafschap Kent. Ook RAF Cheadle met No. 61 Wireless Interception Unit, in de Engelse Midlands bij Stafford, speelde een rol in het onderscheppen van Signals Traffic. Dit was het onderscheppen van W/T, (morse) als Monitoring Station. De volledige taak van RAF Kingsdown, samen met Cheadle was het onderscheppen van het zogenaamde Duitse ’Low grade Y-Traffic’. Cheadle was ook verantwoordelijk voor het ‘produceren’ en het beschrijven van het Duitse radiobaken (Radio Beacon)-systeem met de daarbij behorende callsigns (roepnamen) en bijbehorende frequenties. Deze werden dagelijks doorgegeven aan Bomber Command. De bommenwerpers gebruikten de dagelijkse callsigns om er hun voordeel mee te doen van de verkregen radiobakens. Cheadle was verantwoordelijk voor GAF (German Air Force) Safety Service Traffic, operationele HF communicatie en MF (Medium Frequency ) Beacon Transmissions. Deze taken waren meestal geassocieerd met Duitse telegrafie-uitzendingen. Deze zustereenheid van Kingsdown stond onder bevel van de Wing Commander W.G. Swanborough. RAF Kingsdown zelf was verantwoordelijk voor HF (High Frequency / korte golf) en MF (Medium Frequency / middengolf)  uitzendingen. Later kwam hier VHF communicatie bij toen deze optie werd geïntroduceerd in de Duitse nachtjagervloot. Ook hield het station zich bezig met het onderscheppen van zogenaamde Noises, dit hield in het onderscheppen van Beam and Pulse Transmissions, een teken van vijandelijke radar en van signalen als van High Speed Morse Transmissions. De Ancillary Stations (of buitenstations), die HDU’s (Home Defence Units) werden genoemd, die aan West Kingsdown moesten rapporteren waren: Scarborough, Gorleston, Kingsdown, Folkestone, Beachy Head, Lewes, Upton Gray, Wincombe, Strete en Hawkinge.

Waar kwam het Kingsdown-personeel vandaan?
De vrijwillig(st)ers kwamen onder meer uit de naar het Verenigd Koninkrijk vanuit de door de Duitsers bezette gebieden en landen als Oostenrijk, Tsjecho -Slowakije, Polen, Nederland, België, Noorwegen, Griekenland en Frankrijk gevluchte mensen. Zij werden getraind in het gebruik van wireless telegraphy (morse) en morse codes en stonden bekend als W/T of wireless telegraphy operators. Zij waren te herkennen aan hun flashes op de schouders.

Aileen ’Mike’ Clayton een van de eerste WAAF’s die in dienst kwam (@SGLO – collectie H. Oppedijk)

Aileen ’Mike’ Clayton, (foto) een van de eerste WAAF’s die in dienst kwam, schrijft over haar Europese collegae in The Enemy is Listening: ’Almost with exception, I could rely on the WAAF from European countries to give of their best; their integrity was exceptional’! Toen ze aankwamen leerden ze veel  over een netwerk van hoogst geheime radiostations en kleine DF (Direction Finding)-eenheden, die hun frequenties hadden afgestemd op de Duitse Luftwaffe.

Met Polish Cooperation
Op 28 mei 1943 kwam er vanuit de Poolse luchtmacht het voorstel om te komen tot een kleine Poolse Wireless Intelligence Section binnen de RAF Y-Service. Op 22 juli 1943 schrijft Stubbington in ‘Kept in the Dark’ pagina 399: “DD14 to Kingsdown Key Polish personnel attached to Kingsdown for instruction!” Op 1 september 1943 vertrokken de Polen van Kingsdown naar Gorleston.

Personeel en taken
No 63 Wireless Intelligence Unit, West Kingsdown viel organisatorisch onder No.26 Group, samen met Cheadle, Chicksands en het Wireless Depot in Newbold Revel. Stubbington geeft aan (pagina 49) dat RAF West Kingsdown een personeelsbestand had van 39 officieren en 878 andere medewerkers. De vele dames die het onderscheppingswerk deden van het hoofdzakelijk Duitse verkeer op de verschillende frequentiebanden hadden de rang van sergeant. De aanduiding voor hun taak was Clerk/Signals Linguist (talenkenner of taalkundige). ‘The original Y-operator’ were all English middle class girls, ‘the Boarding School Girls’’ (Kostschool meisjes/dames). Alle R/T operators waren gekwalificeerd voor morse, maar dit werk werd toch hoofdzakelijk verricht door mannelijke collegae die uren achtereen aan de achterkant of het achterste gedeelte van de Watch-room of Ops-Room zaten uit te luisteren. Het onderschepte verkeer werd doorgezonden naar Bletchley Park (Station X) en andere instanties die voor wat betreft  de verkregen inlichtingen hier hun enorme voordeel mee deden zoals het Air Ministry en de wetenschappers van het TRE (Telecommunications Research Establishment) in Worth Matravers. Hierna ontving men de zogenaamde Most Secret Print-outs terug.
De eerste commandant van RAF Kingsdown was de later tot Wing Commander bevorderde Flight Lieutenant R.K. Budge OBE (Order of the British Empire). De WAAF Administrative Officer was de Assistant Section Officer Jean “Billy” Conan Doyle, de dochter van de schrijver Sir Arthur Conan Doyle.

Een zeldzame foto van RAF Kingsdown, vermoedelijk uit 1940. Het uitluisteren van Duits radioverkeer met behulp van Hallicrafter 510 ontvangers. (Foto: Aileen Clayton – The Enemy is Listening)

Het wachtpersoneel, dat veelal werkte met de Amerikaanse Hallicrafter 510 radio-ontvangers, draaiden hun diensten in zogenaamde Allotted Shifts (toegewezen dienstblokken) van 13.00-18.00 uur en van 18.00-24.00 uur, aansluitend van 00.00- 08.00 uur en een laatste dienst van 08.00-13.00 uur. Na deze diensten zat er een onderbreking of verlof tussen van ongeveer 33 uur. Alle kladblokaantekeningen of Scribblings moesten worden herschreven in Legible Longhand (leesbaar gewoon schrift of leesbare tekst) voordat het kon worden doorgestuurd naar het hoofdkwartier van No.11 Group in Stanmore in noordwest Londen.
Hier werd het materiaal ook bekeken op bruikbare inlichtingen als ‘Assessing and Initiating’.

Ligging, informatie en ontstaan
RAF Kingsdown was gevestigd in een groot Victoriaans herenhuis met vele tijdelijke hutten of bijgebouwen met gecamoufleerde daken. Het was gelegen op het hoogste punt van de Kentish Downs. Een klein huis met de naam ‘Mizpah’ werd gevorderd met een aangrenzend huis met een niet meer in gebruik zijnde speelgoedfabriek, die in gebruik werd genomen als Ops Room. Deze plek van de Kentish Downs werd ook gekozen, omdat dit het hoogste punt was van Kent en daarmee de ontvangst van Duitse VHF transmissies op een zo’n groot mogelijke afstand te ontvangen. Om de ontvangstmogelijkheden nog meer te vergroten besloot men om in de tuin een twintig meter hoge mast te plaatsen. Voordat men zijn uiteindelijke intrek nam in West Kingsdown had het station al eerder Duits verkeer onderschept in Fairlight, een station dat stond op de kliffen boven Hastings vlak buiten RAF Hawkinge. In Hawkinge werd gewerkt vanuit een klein huis met de naam Maypole Cottage. Vanuit dit huis werkten zes Duits sprekende WAAF’s, een aantal RAF Wireless Operators en een aantal monteurs. De WAAF’s leefden in de RAF Married Quarters en zij werkten in Maypole Cottage. Het belangrijkste onderscheppingstation in Kingsdown kreeg door een bombardement in augustus 1944 schade te verduren en werd daarop verplaatst naar Canterbury. Dit was uiteindelijk ook een zeer noodzakelijke stap door het steeds groter gebruik van VHF radiosites door de Duitse luchtverdediging en de sterk verbeterde onderscheppingmogelijkheden die geboden werden vanuit Canterbury.

Ops Room en Information RAF Kingsdown
In de benauwde, bedompte en verduisterde Ops Room in Kingsdown, in de wagens  en in de barakken van de buitenstations zaten de Y-girls, WAAFs, vrouwelijk RAF-personeel en de RAF Operators gebogen over hun radiosets, met de koptelefoons onafgebroken op hun hoofden te luisteren naar het spel van leven en dood. Het RAF Kingsdown call-sign op 6 april 1944 was 5PL. In deze Watch-rooms hingen overal draden, ook aan de plafonds en muren, en de radio sets hadden verschillende knoppen voor het spelen met de frequenties (twiddling), waar de Duitse vliegtuigbemanningen op werkten in het verkeer met hun grondstations en of in het  verkeer onderling. In de Watchroom  of Ops  ruimte hingen ook  gedetailleerde kaarten van Frankrijk, België, Nederland, Duitsland en Italië. De Duty Officer maakt ook gebruik van een schoolatlas.

Verdere info over RAF Station Kingsdown
De Y-stations strekten zich uit van Montrose in Schotland tot aan de Oostkust en rond zuidelijk Engeland tot aan Strete in Devon. De rol van Kingsdown tijdens de Battle of Britain was te verwaarlozen en was zeer beperkt. Tijdens de Slag om Engeland was de communicatie tussen de Signals Intelligence Units langs de zuid en oostkust en Kingsdown en met de verschillende Fighter Groups zo ontoereikend en onvolledig dat de operationele waarde van de onderschepte berichtten zeer beperkt was en daarmee ook nog eens nutteloos en daarmee onbruikbaar. HDU Station Strete was ook betrokken bij het onderscheppen van het radioverkeer van de Duitse kruiser Prinz Eugen bij haar vertrek uit de Franse havenplaats Brest! Binnen deze stevig en goed beveiligde radio Intelligence Sections (radio inlichtingen secties) werd primair alleen in het Duits gesproken, gedacht en geschreven, met maar één doel: ‘Our reactions had to be those of the enemy’! Voor het onderscheppen van het Duitse berichtenverkeer had men zo’n 100 interceptie-posities en voor het Italiaanse berichtenverkeer 10 posities.

De radiosets die werden gebruikt gaven de Linguists frequent schokken omdat ze niet goed waren geaard, maar al gauw waren ze er erg bedreven in het bedienen van deze radiosets. Naar alle waarschijnlijkheid waren dit ook de Amerikaanse Hallicrafter 510 radiosets/ontvangers. Deze radiosets pikten de 40 megahertzband op. Het waren zogenaamde allotted (toegewezen) shifts en ze begrepen heel goed dat alles wat ze opschreven maar vooral ook hoorden een zeer vermoeiende bezigheid was. De eenheid Dalma Flanders dekte geheel Noord-Frankrijk en de zuidoostkust van het Verenigd Koninkrijk. Dat er vele zaken moesten verbeteren en nog worden geleerd was wel duidelijk. De Duitse Luftwaffe gebruikte evenals de RAF grids voor de coördinaten op hun vliegkaarten en ze hadden allemaal codenamen (callsigns). Deze grids moesten zeer snel worden gekraakt om achter de posities te komen van de Duitse vliegtuigen, zodat deze berichten zo snel mogelijk konden worden gebruikt door de eigen luchtstrijdkrachten. Deze radiotelegrafisten konden ook bearings of richtingen pijlen van de vliegtuigen die ze hoorden zodat we een beeld hadden waar zij zich bevonden op elk gegeven moment om zo een duidelijk plaatje of Recognised Air Picture van de luchtslag te kunnen opbouwen, om te kunnen zien wat er gaande was. Op bepaalde momenten was het soms ook zeer beangstigend en al helemaal als ze hoorden dat een vlieger was neergeschoten en ook nog verwondingen had opgelopen en daardoor een enorme haast had om terug te kunnen keren naar zijn thuisbasis!

De grote rol die de RAF Y-Service en natuurlijk de Y-Service op zich al heeft gespeeld in de verminderde radardekking van de Duitse Luftwaffe tijdens D-Day blijkt uit het volgende feit. Op 6 juni 1944 tijdens D-Day waren er nog maar 16 van de 92 Himmelbett stations operationeel en alle Wassermann lange afstand radars waren toen al vernietigd! De door het Air Ministry bevolen Listening Stations, of zoals men ze noemde Coastal Intercept Stations stonden bekend als HDU’s (Home Defence Units). Ze waren in het leven geroepen om een complete dekking te verzekeren van alle Duitse R/T transmissies van Denemarken tot aan het Verenigd Koninkrijk en om volledig gebruik te kunnen maken van alle operationele informatie verkregen door het onderscheppen van dit radiotelefonieverkeer. Al deze HDU’s stonden in telefonisch contact met Kingsdown, het station dat het onderscheppingprogramma aanstuurde.

De Duitse tegenhanger van de Britse luisterstations de zogenaamde Hördienst, die onder commando stond van de Hauptmann Kuhlmann, wisten door de op sommige tijden zeer zwakke radio security bij de RAF ’s-middags rond ongeveer 15.00 uur al hoeveel Britse bommenwerpers er de komende nacht zouden opereren! Voor wat betreft de rol van de Britse stations in het monitoren van verkeer van radarstations zoals onder meer Tiger op Terschelling is bekend dat de exacte locaties van de Himmelbett stations zeer nauwkeurig werden gevolgd en bijgehouden om Bomber Command zo vlug mogelijk te waarschuwen als night fighter patrols van onder andere Bf 110’s en Ju 88’s in bepaalde wachtsectoren opereerden. Als voorbeeld kan worden gegeven: “The Viennese chap is on Tiger control tonight’’ one of the monitors at Scarborough might inform me down the special telephone link that we had with our out-stations’’.
Ook was het bijhouden van de posities van alle vijandelijke radarinstallaties en de gebieden die zij dekten van wezenlijk belang voor de RAF route-planning van en voor de missies! Met het buitmaken van een Signaltafel für Tag und Nachtjagd (codeboek voor dag en nachtjagers) werd het zeer duidelijk dat de accuraatheid van de onderschepte berichten door Kingsdown en andere Y-stations in het Verenigd Koninkrijk groot was. Ook het onderscheppen van de woorden Emil-Emil (codenaam voor de Lichtenstein-radar) in juli 1942 en het door loslippigheid van een Duitse controller duidelijk worden van het boordradar-systeem van dit type, droeg al in zeer grote mate bij aan de zeer belangrijke rol van RAF Kingsdown en zijn zusterstations binnen de Y–Service. RAF Kingsdown zond de details van de actieve VHF-kanalen in een simpele code naar Bomber Command.

Informatie gevraagd
Wie informatie heeft over RAF Kingsdown en zijn rol in de luchtoorlog gedurende WO2 boven NW Europa en die met mij wil delen kan dit doen via het Bulletin, of  een reactie hieronder.

Met name ben Ik op zoek naar gegevens :
– zoals de rol van ‘CORONA’ en eventuele boeken/sites erover.
-Verder de rol van het al genoemde 101 Sqn RAF van RAF Ludford Magna en onder meer de rol van het achtste bemanningslid aan boord de ,,special operator’’ en eventuele links en of koppelingen tussen Kingsdown en 101 Sqn.
-De verdere algehele rol tussen RAF Kingsdown en de onderschepte R/T of W/T (morse)-gegevens tussen onder andere Nederlandse GCI stations zoals ‘Tiger’ op Terschelling en geplande missies met het gebruik van dit station Kingsdown en even-tuele RCM (Radio Counter Measures).
-Wat werd er gedaan met de onderschepte gegevens met betrekking tot de geplande aanvalsmissies door bijvoorbeeld RAF Bomber Command en No. 100 Group Bomber Support?
-Dit vooral voor wat betreft navigatie en de te vliegen en te plannen routes door onder andere navigators en squadron navigatieofficieren?
-Verder de algehele rol van RAF Kingsdown voor wat betreft het algehele geallieerde luchtoffensief boven Noordwest Europa.
-Ook gegevens betreffende de rol van de vrouwelijke operators in het verhaal ‘CORONA’ zijn welkom.
-Wat is er met RAF Kingsdown gebeurd na WO2 en heeft het een verdere rol gespeeld met betrekking tot het vergaren van inlichtingen?

Gebruikte bronnen;
– A.A Jansen Wespennest Leeuwarden deel 2 ,,Corona pagina 338-342’’
– Aileen Clayton The Enemy is Listening The Story of the Y Service ISBN no 0-947554-28-9
– Bletchley Park Air Section Signals Intelligence Support to RAF Bomber Command van de Wing Commander John Stubbington uitgegeven augustus 2007, ISBN nummer 978-0-9557120-0-5
– Bomber Squadrons of the RAF and their aircraft van Philip J.R. Moyes via MacDonald London, uitgave1964.
– Airfield Focus RAF Ludford Magna van Stewart Scott. ISBN no 1-870384-62-8, GMS Enterpr. Aviation Books.
– Confound and Destroy 100 Group and the Bomber Support Campaign door Martin Streetly, uitgegeven door Macdonald and Jane’s Publishers Ltd. in London, ISBN 0354-01180-4
– Lancaster at War 5 ,,Fifty years on’’ van Mike Garbett and Brian Goulding, uitgave van Ian Allan Publishing. ISBN nummer 0-7110-2397-2.
– Fighter and Bomber squadrons at War van Andrew Brookes, ISBN nummer 1-85648-246-4
– Kept in the Dark ,,The Denial to Bomber Command of Vital Ultra and other Intelligence information during world war II” Wing Commander John Stubbington, uitgegeven door Pen en Sword Books, ISBN nummer 978-1-84884-183-3.
Internetbronnen:
-www.rafcommands.com/forum/showthread.php?p=2089
– Air Intelligence The Ears of Fighter Command.
– Female voices on Corona winter 1943/1944.
www.battleofbritain1940.net/document-15.html
– Signals Intelligence Support to the Cockpit Captain Gilles Van Nederveen van College of Aerospace Doctrine, Research and Education Airpower Research Institute Maxwell AFB Alabama USA.
– Bletchley Park and the RAF Y Service some Re-collections
– 2003 History Conference Air War Europe RAF Bomber Command Y Service (B-26 Group)
– Story van Peggy West http;//www.awm.gov.au./events/conference/2003/
west.asp
– WW2 People’s War ,,Intelligence WAAF’S in Y Service – http;//www.bbc.co.uk/ww2peopleswar/stories/43/a2423143.shtml
– Y Stations Wikipedia
http;//en.wikipedia.org/wiki/Y-stations
– Bletchley Park 60 years ago ,, March 1944 The Invasion Postponed’’ www.bletchleypark.org.uk/content/archive/mar1944.rhtm
– Dover Locals –The Dover Forum  http://www.doverlocals.co.uk/showthread.php?t=1156
– Jewish Virtual Library ,,Jewish Special Operators in Radio Counter Measures with 101 Squadron’’ By Martin Sugarman, via internet site
http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/ww2/
sugar1.html
– RAF R/T War callsigns –Home Ground Stations and Aircraft via RAF Museum London.

2 comments to Bulletin 322 RAF Kingsdown

  • Dear Sir

    I came across your website whilst doing my own research on RAF West Kingsdown with the aim of publishing a book on the station. I live in West Kingsdown. The station closed in July 1944 and 363 Wireless Unit moved to RAF Canterbury. After the war Hollywood Manor was a private home for a short while before becoming a young offenders hostel under the control of Kent Probation Service. The site is now a collection of private apartments. The original site of the station (August 1940- early 1941) was an disused toy factory about a mile from the Hollywood Manor site. the house used as the admin section is still there but the original buildings of the toy factory have been replaced but the layout is still the same.

    I am only a few months into my research and I need to collate the information coming in. A short history is on my website http://www.kategriffiths.co.uk

    Kate Griffiths

    owner Katherine Griffiths Historical Research

  • Barry

    I was a resident at the manor1964 i have many fond memories and would love to learn something of its history

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>