26-11-1944 Aanval op SD-kantoor Euterpestraat Amsterdam

Bulletin 016 uit juli 1976 door Dhr. Maas:

Op 26 november 1944 word tussen 13.20 en 13.30 uur een luchtaanval in duikvlucht uitgevoerd op het SD-Bureau in de Euterpestraat te Amsterdam. Bij deze aanval werd een aantal huizen verwoest, alsmede het SD-Bureau. Ik zou hierover meer willen weten o.a. door welke luchtmacht werd deze aanval uitgevoerd, m.a.w. Squadrons, typen toestellen, verliezen e.d.

De vage herinneringen die enkele van mijn familieleden aan deze aanval hebben overgehouden spreken van één of tweemotorige vliegtuigen die laat overkwamen vliegen. Persoonlijk dacht ik dat deze aanval is uitgevoerd door “The Gestapo Hunters”, de Mossies van No. 464 Squadron RAAF.

Bulletin 017 uit september 1976 door Dhr. Zwaaf:

De scheervlucht-aanval op het S.D.bureau te Amsterdam. Euterpestraat op 26 november 1944 werd uitgevoerd door Typhoons Ib van de 146ste Wing van de 2nd Tactical Air Force, bestaande uit de navolgende Squadrons: 193, 197, 257 en nr. 266. De gehele Wing was op dat ogenblik gelegen op de vliegbasis DEURNE in Belgie ( code B-70.). De Wing-leader was Group/Captain Gillam. Hijzelf leidde de aanval en markeerde het doel met fosfor geladen rockets, waarna de overige toestellen aanvielen met bommen en raketten. Hoeveel vliegtuigen van de diverse Squadrons deelnamen weet ik helaas niet.

Deze zelfde Wing viel op 24 oktober 1944 een Duits Stafkwartier in Dordrecht aan, op dezelfde wijze als in Amsterdam. In dit Stafkwartier vond juist een belangrijke bespreking plaats met vele hoge officieren. De plaatselijke Ondergrondse wist hiervan en had om de aanval gevraagd. Bij deze aanval kwamen vele officieren en soldaten om. Mogelijk maar dat heb ik nog niet bevestigd gekregen, was deze Wing ook verantwoordelijk voor een aanval op het S.D. gebouw aan de Heemraadsingel te Rotterdam op 29 november 1944. Zeker is dat bij de aanval op Amsterdam geen Mosquito’s betrokken waren.

Bulletin 018 uit november 1976 door Dhr. A.P. de Jong:

Typhoon-raid 26-11-1944 SD-bureau Euterpestraat in Amsterdam.
Tot de Squadrons van 146 Wing behoorde ook nog Nr. 263 Squadron, dat deze raid leidde.
Het aantal deelnemende Typhoons was 36.
Verliezen onder de bevolking: 54 doden.
Verliezen onder de Typhoons ter plaatse: geen.
Wel 1 Typhoon van Nr. 263 Squadron gecrasht bij Kusteren (L)

Bulletin 019 uit december 1976 door Dhr. L. Zwaaf:

Typhoon-raid 26-11-1944, SD-bureau Zuterpestraat/Amsterdam. Inderdaad heeft de heer de Jong gelijk, ook No. 263 Squadron maakte sinds 6 augustus 1944 deel uit van de 146ste Wing; op die datum werd het Squadron overgeheveld van 136 naar 146 Wing, het was me ontgaan. Echter volgens het boek “2nd Tactical Air Force” van Shores ( blz. 72 ) had niet No. 263 maar No. 266 Squadron de “leading role”. Ten aanzien van de verloren gegane Typhoon bij Susteren ( niet Kusteren –L- ) nog de volgende opmerking:

Jaren geleden heb ik mij met deze crash bezig gehouden om dat ik toevalligerwijze in de omgeving van Susteren bevond. Toen ik de juiste crash-lokatie wilde achterhalen, vertelde mij een medewerker van de Wargraves Commision-  welke juist aanwezig was om het graf te onderhouden- dat F/L J. N. P. Arkle, van de bewuste Typhoon in Susteren, bij een ontsnappingspoging is doodgeschoten. Zodat het ook mogelijk is, dat deze Typhoon op een andere datum crashte. Het is maar een verhaal, maar toch blijft in mijn systeem deze crash op de 26 november 1944 twijfelachtig. Ik wil tevens van deze gelegenheid gebruik maken om mijn grote erkentelijkheid te betuigen aan onze Luitenant Kolonel de Jong, die als professional altijd weer tijd weet te vinden om ons hobbyisten, ( of is het een syndroom? ) met raad en antwoord bij te staan.

(Note Webmaster: F/L J.N.P. Arkle staat in het Verliesregister als neergekomen op 18-11-1944 (SGLO T4677))

Also see:
17-05-1945 Vliegers die den S.D. Vernielden resultaat persoonlijk bekeken

3 comments to 26-11-1944 Aanval op SD-kantoor Euterpestraat Amsterdam

  • Hans Vles (1935)

    Zondag 26 november 1944: mijn ouders, zuster en ik woonden Euterpestraat 86 huis, schuin tegenover de S.D. Mijn ouders waren bij kennissen in de buurt, mijn zuster en ik renden naar de overburen, die in de badkamer schuilden. Ik herinner mij de fluitende raketten, het lawaai van de ontploffende bommen en de brandende hel recht tegenover ons: het hele gebouw stond in brand. In het boek: Luchtgevaar van Korthals Altes staat e.e.a. uitgebreid beschreven.
    Op zondag waren de vele scholen in de buurt natuurlijk dicht, vandaar die datum. Nee, geen leuke dag…

    • Peter Stans

      Beste Hans,

      Ik ben zelf nu bezig met een seminar aan de Open Universiteit (cultuurwetenschappen) over de herinneringscultuur luchtoorlog 40-45. Bedoeling is om over een bombardement een artikel te schrijven. Omdat ik zelf in Amsterdam woon, viel mijn keuze op Amsterdam zelf. Van het bombardement op Fokker wist ik al, over de Euterpestraat had ik nog nooit gehoord, dus wekte dit mijn nieuwsgierigheid. Vooral voor mijn artikel naar de vraag in hoeverre en op welke manier er (publiek) is stilgestaan bij dit bombardement? Ik weet van de plaquette uit 1994 en zie vooral veel (kranten)artikelen van Frits Groeneveld, maar zou graag van u meer willen weten.

      Met vriendelijke groet,

      Peter Stans

  • Bert van Helden

    Ik was 5 jaar ten tijde van het bombardement. Wij woonden op Stadionweg , recht tegenover de Rijks Verzekering Bank.
    Die Zondag was het stralend zonnig weer.
    De eerste (?) bom viel in de tuin van het huis even verder op, de 2e bom viel in de tun van de Rijksverzekerig Bank. Beide bommen ontploften niet.
    De 3e bom viel aan het begin van de Euterpestraat en raakte een huis waar een verjaarspartij aan de gang was (dit volgens mondelinge overlevering) en doodde mensen.
    Wij gingen de kelder van ons huis in om te schuilen.
    Na het bombardement hielp mijn vader met gewonden en doden te bergen.
    In de komende tijd erna moesten wij ons huis tijdelijk verlaten om de experts de gelegenheid te geven de onontplofte bommen op te ruimen.
    Ik weet van het opgerichte monuent.
    Bert van Helden, Canada

Leave a Reply

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>