Online Lossregister

Welkom

  

De Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945 (SGLO) bestaat sinds 1975. Zij stelt zich ten doel de luchtoorlog boven Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog te bestuderen en de resultaten daarvan vast te leggen. De SGLO tracht dat doel te bereiken door het leggen en onderhouden van contacten met haar leden, gelijkgerichte organisaties en deskundigen in binnen- en buitenland. Voorts geeft de SGLO periodiek een Bulletin uit met artikelen, mededelingen, vragen en antwoorden, boekrecensies, etc. Twee keer per jaar wordt een landelijke bijeenkomst georganiseerd, bij voorkeur op toepasselijke locaties zoals vliegvelden en dergelijke. Tijdens deze studiedagen staan lezingen en informatie-uitwisseling centraal. Meer over wie wij zijn en wat wij doen is te vinden op de pagina Over Ons

Bulletin in een nieuw jasje

Ruim 40 jaar geleden in 1975 verscheen de eerste Bulletin Air War, gemaakt op een typemachine en vermenigvuldigd met een stencilmachine. In de tussentijd is de cover een aantal keer veranderd. Vanaf januari 2017 zal de cover er opnieuw anders uit gaan zien voor het eerst in de geschiedenis van ons blad zal deze deels in kleur worden afgedrukt… ter vergelijking de cover van de oudste Bulletin en de nieuwste Bulletin.

Bulletin Air War in 2017

Bulletin Air War in 1975

Vliegtuigbommen WOII geruimd bij voormalig schijnvliegveld

Vandaag begint de Explosieven Opruimingsdienst met het ruimen van 26 vliegtuigbommen uit de Tweede Wereldoorlog. De bommen liggen op een akker in Rijsenhout bij Schiphol.

“In de Tweede Wereldoorlog lag hier een Duits schijnvliegveld om de aandacht van Schiphol af te leiden”, zegt Bert van de Ham van de gemeente Haarlemmermeer. De meeste bommen zijn afgeworpen door terugkerende Duitse vliegtuigen. Die wilden hun bommen kwijt voordat ze hun landing inzetten. Maar er zitten ook Britse bommen bij.

Voor de veiligheid moeten alle bommen van 50 tot 500 kilo geruimd worden. Dit gaat nog de hele maand januari duren; iedere dag worden een of twee bommen gecontroleerd tot ontploffing gebracht.

Geen evacuaties
In totaal zijn dertig vliegtuigbommen in Rijsenhout gevonden. De vier zwaarste zijn in november al ontmanteld. Omwonenden voelden deze trillingen in hun huis.

De 26 overige bommen liggen verder van de bebouwde kom. Op het akkerland is een springput van zand gemaakt. De vliegtuigbommen worden hier tot ontploffing gebracht zodat zo min mogelijk trillingen vrijkomen bij de explosies. Het evacueren van omwonenden is daarom niet nodig.

Daluren
Het gebied waar de bommen liggen, is vlak bij Schiphol. Vliegtuigen vliegen normaal regelmatig over het akkerland. “Samen met de Explosieven Opruimingsdienst hebben we afgestemd wanneer de ontploffingen plaatsvinden,” zegt een woordvoerder van de Luchtverkeersleiding Nederland.

“De explosies vinden in de daluren plaats en mocht het nodig zijn, dan kunnen de vliegtuigen rondvliegen in de veilige wachtgebieden boven Nederland.”

Bron:
NOS.nl

Bemanning bommenwerper herdacht in Zwolle

Kinderen van de basisscholen De Camperbeek en De Duyvencamp hebben vandaag bij het oorlogsmonument aan de Eikenlaan in Zwolle omgekomen soldaten uit de Tweede Wereldoorlog herdacht.

Veteranen en schoolkinderen bij het monument (RTV Oost)

Veteranen en schoolkinderen bij het monument (RTV Oost)


Het oorlogsmonument, net buiten Zwolle, staat er ter nagedachtenis aan de bemanning van een neergestorte bommenwerper B-17. Het monument is geadopteerd door de basisscholen. “Wij herdenken elk jaar, omdat het heel erg is wat er is gebeurd”, vertelt een van de leerlingen.

In de gemeente Zwolle zijn er meerdere oorlogsmonumenten geadopteerd door scholen. Jaarlijks staan deze scholen stil bij wat er gebeurd is. Bij de herdenking waren vanochtend ook oud-strijders aanwezig. “Het is belangrijk om over oorlog en vrede te vertellen”, zegt oud-soldaat Konings.

“Als de jeugd niet meekrijgt wat er in het verleden gebeurt is, dan weten ze ook niet wat ze daar nu aan te danken hebben”, zegt wethouder van As van de gemeente Zwolle.

Bron:
RTV Oost

31-01-2017 & 28-03-2017 Lezing Operatie Market Garden

Op 31 januari 2017 zullen historici prof dr. Willem Klinkert en dr. Michiel de Jong een lezing houden onder de titel:

“ Operatie Market Garden (OMG) op de tekentafel. De planning van de geallieerde operaties aan het westelijk front, augustus – september 1944 “

Prof dr. Klinkert zal ingaan op het belang van de besluitvorming op het hoogste geallieerde niveau betreffende operaties tegen Duitsland in
de periode 20 aug – 10 sept en de opvattingen van historici daarover. Dr. Michiel de Jong zal daarna ingaan op de rol en waardering van airborne troepen in de geallieerde oorlogvoering 1943-1944. De waardering voor deze airborne eenheden was, zeker na de ervaringen in het Middellandse Zeegebied, verre van eenduidig positief. In sept 1944 worden ze echter ingezet in de voorhoede en op ongekend grote schaal van een belangrijk offensief. Hoe is dat te verklaren?

Parachutisten landen tijdens Market Garden (@SGLO – Archive)


Beide gastsprekers van deze avond zijn verbonden aan de faculteit Militaire Wetenschappen/ Militaire Geschiedenis & Strategie aan de NLDA (Ned Defensie Academie, voorheen KMA, te Breda). Prof dr. Klinkert is sinds 2007 tevens deeltijdhoogleraar Militaire Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam.

De volgende lezing staat gepland voor dinsdag 28 maart 2017, waarin de gastspreker nader zal ingaan op de situatie vanaf 5 september 1944 op de linker flank van het Britse XXX Corps.

Georganiseerd door museum Bevrijdende Vleugels.
Plaats: Boshuys, Sonseweg 39 te Best
Aanvang 19.45 uur en de toegang is gratis

Kijktip vanavond (05-01-2017) NPO1 Onzichtbaar Nederland

De laatste aflevering laat de sporen in ons landschap van oorlog en verdediging zien. Het bombardement van Rotterdam heeft naast de verwoesting van de binnenstad ook veel blindgangers opgeleverd. Niet alleen van de Duitsers, maar ook van de geallieerden. Littekens diep onder de grond, maar de oorlog laat ook diepe littekens achter in de hoofden van veel mensen.

Sporen van oorlog zijn zelfs terug te vinden In de tuin van Janneke Ruijs in Sint Pancras waar honderden botten en schedels gevonden zijn afkomstig van de slag bij Vroonen. Een enorme middeleeuwse veldslag waarbij de Hollanders honderden West-Friezen op gruwelijke wijze om zeep hebben geholpen. Maar naast bommen en botten heeft de verdediging van ons land ook burchten, waterlinies en luchtwachttorens nagelaten. Van de luchtwachttorens staan er nog 19 in ons landschap verstopt.

De IJssellinie is in het geheim aangelegd. Pas in de jaren ’90 is bekend geworden hoe groot dit inundatie systeem is geweest. Zelfs de Tweede Kamer was niet volledig op de hoogte, terwijl de Russen alles al in kaart hadden gebracht. Spionage en camouflage zijn sinds de oorlog een steeds belangrijker wapen geworden.

De Duitsers hadden in de Tweede Wereldoorlog vliegveld Deelen op de Veluwe compleet gecamoufleerd, inclusief hangars en officiers woningen beschilderd als boerderijen. Dankzij spionage van het verzet zijn de geallieerden hier in 1943 achter gekomen en is het vliegveld plat gebombardeerd.We leven al een tijd in vrede maar de oorlog komt steeds dichterbij. De vijand wordt onzichtbaarder. Afluisteren, spionage en tracken raken steeds meer ingeburgerd om ons veilig te voelen. Hoe zullen we ons deze tijd over 30 jaar herinneren?

NPO1 donderdag 5 januari 2017 om 21.25 uur
Bron: NPO1

Lichtjes op oorlogsgraven 2016

Net als in 2015 zullen er ook dit jaar op kerstavond lichtjes worden aangestoken bij oorlogsgraven. Stond vorig jaar de teller op ruim 100 begraafplaatsen, dit jaar zijn er op dit moment al 256 locaties aangemeld waar lichtjes worden neergezet bij oorlogsgraven. Op https://lichtjesopoorlogsgraven.jimdo.com/ zijn alle locaties terug te vinden.

Gecrashte Britse bommenwerper wordt oorlogsmonument

In een loods in Brandwijk wordt gesleuteld aan motor van een gecrashte bommenwerper uit de Tweede Wereldoorlog. Na ruim zeventig jaar zijn motor en propeller vorig jaar uit een weiland opgegraven in de polder Brandwijk. De vliegtuigrestanten worden opgeknapt om onderdeel uit te gaan maken van een oorlogsmonument. “In de klei is motor heel goed geconserveerd, waardoor zelfs de lak er nog op zit. We kunnen wel zien dat die in brand is gevlogen”, vertelt monteur Jaap van Renswoude.

De motor van de Lancaster (@RTV Rijmond)

De motor van de Lancaster (@RTV Rijmond)

De wrakstukken vertellen het verhaal van de vliegtuigcrash in mei 1944. Van twee kilometer hoogte valt een Britse Lancaster-bommenwerper neer in een weiland. Aan boord waren zeven jonge vliegeniers. Ze waren op de terugweg van een bombardement op Duisburg. (SGLO T3686)

Duitse nachtjager
“Er kwam een Duitse nachtjager, die heeft ze opgemerkt, is eronder gaan vliegen en heeft ze beschoten, waarbij het toestel in brand vloog en ontploft is”, vertelt Arjan Wemmers van de Stichting oorlogsmonument Molenaarsgraaf-Brandwijk.

Kleine put
Alleen de piloot overleeft de crash. Tijdens de Duitse bezetting krijgen de zes omgekomen Britse bemanningsleden een oorlogsgraf. De zware wrakstukken blijven achter in een weiland. “Het enige dat je zag tijdens de herfst en winter was een kleine put in het gras”, vertelt Wemmers.

Ruim zeventig jaar na de crash lukt het om de laatste wrakstukken te bergen en zijn ze overgebracht naar een loods om gerenoveerd te worden. “Ik vind het heel leuk: waar horen alle onderdelen om zo’n compleet mogelijk beeld te krijgen van hoe zo’n motor destijds in de Lancaster gemonteerd heeft gezeten”, zegt Jaap.

Monument
De restanten van de bommenwerper worden een oorlogsmonument in Brandwijk dat volgend jaar mei wordt onthuld. Wemmers: “Het vertelt zijn eigen verhaal. Het is een stuk oud ijzer met een triest en bijzonder verhaal”.

Bron: RTV Rijnmond

De vlucht van Justus Heymans met de FK-43 ‘965’ op 15-05-1940 uit Nederland

Zoals iedereen wel zal weten slaagden tijdens de Tweede Wereldoorlog enkele vluchtpogingen met behulp van vliegtuigen vanuit Nederland. De twee bekendste gebeurtenissen zijn ongetwijfeld de Fokker G.1 die op 5 mei 1941 vanaf het Fokker-terrein op Schiphol opsteeg om daarna in Engeland te landen. Een dag later vertrok een Fokker T.VIIIw vanuit de Minerva-haven in Amsterdam richting Engeland.

FK-43 PH-ASN was impressed as 965 (@SGLO - Archive)

FK-43 PH-ASN was impressed as 965 (SGLO – Archive)

De vlucht van Justus Heymans met de FK-43 ‘965’(.pdf, 2MB)

Wat minder bekend is dat op 15 mei 1940 vanaf Schiphol een andere Nederlander door de lucht de weg vond naar de vrijheid. Dit betrof de heer Justus Heymans die sinds maart 1935 een vliegbrevet bezat en een sportvlieger van naam was. Hij had zich ook bekwaamd in het nachtvliegen. Dankzij aanwijzingen van Nederlands luchtmachtpersoneel lukte het Heymans de militaire Koolhoven FK 43 ‘965’ te kapen vanaf Schiphol. Deze vlieger ben ik in mijn naspeuringen voor de geschiedenis van het vliegveld Hilversum, mijn bijdrage aan het boek Vliegvelden in oorlogstijd, eerder tegengekomen. Een interessant heerschap waaraan ik met dit artikel wat meer aandacht wil geven.

Wijbe Buising, Houten

 

Wel of niet bergen?

Wel of niet bergen? Het is een vraag die veel gemeentes bezig houd. De beslissing om wel of niet een vliegtuig te bergen ligt bij de gemeente. Ook de kosten van een berging liggen (grotendeels) bij de gemeente. In de armere gemeentes of in gemeentes met relatief veel crashes ligt het dan al snel voor de hand dat er wordt gekozen om niet te bergen. Terwijl als het toestel een paar meter verder in de naast gelegen gemeente was neergekomen het wellicht wel wordt geborgen.

Onlangs heeft de Nationale Ombudsman een brief geschreven aan het Ministerie van Binnenlandse zaken met daarin het voorstel om bergingsverzoeken landelijk te coördineren.  De brief is openbaar en hier terug te vinden.

Duizenden lichtjes op Canadese begraafplaats Groesbeek

GROESBEEK – De Canadese begraafplaats in Groesbeek moet op kerstavond in het licht worden gezet. Om de herinnering aan de overleden militairen levend te houden. Het gaat om 2.617 lichtjes. Om kaarsjes, die op kerstavond op de 2.617 graven op de Canadese begraafplaats moeten branden.

Groesbeek kerstavond 2015 (SGLO - Archive)

Groesbeek kerstavond 2015 (SGLO – Archive)

Aan dat plan wordt momenteel door Bert Eikelenboom, Bart Boone en Gerard Hendriks uit Groesbeek gewerkt. „Wij vieren kerst in vrijheid omdat die jonge jongens toen hun leven gegeven hebben”, zegt Eikelenboom.

Holten
Op de Canadese begraafplaats in Holten (Overijssel) gebeurt dit al 25 jaar. „Zo zijn wij ook op het idee gekomen”, aldus Eikelenboom (Liberation Tour).

Finland
In Holten hebben 1.394 gesneuvelde Canadezen hun laatste rustplaats gevonden. Het initiatief voor de kerstkaarsjes hier werd in 1991 genomen door Leena van Dam. In haar geboorteland Finland is het traditie om op deze wijze op kerstavond overleden geliefden te herdenken. Van Dam stelde voor de herdenking voor vijf jaar kaarsen beschikbaar.

Wethouder
Vanuit Groesbeek is kaarsenfabrikant Bolsius benaderd. „Die stelde in Holten tegen gereduceerd tarief kaarsen ter beschikking. Maar daar zijn ze mee gestopt”, zegt Bert. „De kaarsen kosten 70 cent per stuk. We hebben dus zo’n 1.800 euro nodig. We hebben deze week met wethouder Sylvia Fleuren gesproken en het ziet ernaar uit dat dat opgelost zal worden.”

Eikelenboom cum suis gaan de scholen benaderen. „Als van elke school tien tot twintig leerlingen komen, dan hebben we de kaarsen er binnen een half uur staan.”

Bron: de Gelderlander

77e Landelijke bijeenkomst 12 november 2016 DGL (voorheen GGW De Peel)

Op zaterdag 12 november vond onze halfjaarlijkse bijeenkomst plaats bij het Defensie Grondgebonden Luchtverdedigingscommando. Met een opkomst van ongeveer 80 leden, was de opkomst iets lager dan normaal.

Nederlander lost mysterie WO2 piloot op

Het lot van de Canadees Henry Law bleef jarenlang ongewis nadat zijn vliegtuig in de Tweede Wereldoorlog neerstortte in het Paterswoldemeer. Tot een zakhorloge werd gevonden. Groninger Dirk Munk zette alles op alles om de herkomst van het uurwerk te achterhalen en vond de familie van de jonge navigator in het Canadese Vancouver.

Henry Law kwam om in de Tweede Wereldoorlog. Zijn bommenwerper werd neergehaald door de Duitsers. © Dirk Munk

Henry Law kwam om in de Tweede Wereldoorlog. Zijn bommenwerper werd neergehaald door de Duitsers. © Dirk Munk

Augustus 1941. Een Britse bommenwerper zet koers naar Bremen. De Duitsers krijgen de naderende Handley Page Hampden AE185 nabij Groningen in het vizier en schieten hem uit de lucht. Tussen de wrakstukken wordt een Ingersoll zakhorloge gevonden door een plaatselijke duiker. Het levenloze lichaam van de 26-jarige navigator Henry Law ligt bij een sloot.
Continue reading Nederlander lost mysterie WO2 piloot op

Ook Canadezen onder bevrijders Boxtel?

In het bos nabij de afrit 25 Boxtel Noord is onlangs een soort tijdscapsule gevonden uit de Tweede Wereldoorlog. Eind oktober 1944 werd er in het gebied rondom dit kruispunt, dat toen bekend stond als het kruispunt nabij het missiehuis Sint-Charles van de Witte Paters, zwaar gevochten. Het geallieerd offensief onder de naam Operatie Market Garden was gestart in september 1944. De geallieerden rukten in oktober 1944 stapsgewijs vanuit St. Michielsgestel op naar het westen. In het dagboek van Bart van Leengoed, broeder-missionaris van de sociëteit van de Witte Paters van St. Charles blijkt dat de Duitsers flink tegenstand boden tijdens hun terugtrekking richting Esch. De Duitse bezetters lieten het Missiehuis St. Charles op 12 september ontruimen en namen er hun intrek. Op 24 oktober rond 10.00 uur s’ochtends werd St. Charles ingenomen door een Engelse patrouille. Op 29 oktober konden de paters van St. Charles, die onderdak hadden gevonden bij de Witte Zusters van het naburige klooster Santa Monica te Esch, en enkele huizen nabij de Halsche barier, hun missiehuis weer betrekken.

(Foto: Oertijdmuseum)

(Foto: Oertijdmuseum)

Afgelopen zomer wandelde Koos van Groeningen, vrijwilligster bij het Oertijdmuseum, door het bos ten noorden van dit museum. Ze stootte haar voet

Continue reading Ook Canadezen onder bevrijders Boxtel?

Onderzoek naar brand Middelburg 17 mei 1940 afgerond

Het onderzoek van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) naar de geschiedschrijving over de brand op 17 mei 1940 is klaar. De onderzoekscommissie heeft het rapport woensdagmiddag overhandigd aan wethouder Johan Aalberts. Op 17 mei 1940 werd een groot deel van de Middelburgse binnenstad door brand verwoest.

Centrum van Middelburg (Zeeuws Archief)

Centrum van Middelburg (Zeeuws Archief)

Tot 2010 werd gesproken van een Duits bombardement. Bij de 70-jarige herdenking trok historicus Peter Sijnke de conclusie dat vooral sprake was geweest van Duitse beschietingen aangevuld met andere oorzaken zoals Franse artilleriegranaten die een grote brand in de stad tot gevolg had. Middelburger Ton Goossens opende de discussie vervolgens door te stellen dat het uitsluitend Franse granaten waren geweest die op Middelburg waren neergekomen.
Continue reading Onderzoek naar brand Middelburg 17 mei 1940 afgerond

Netherlands honors local veteran

At nearly 94 years old, local veteran John Gauss has become a hero in the Netherlands for his service as a reconnaissance pilot in the United States Army Air Forces during World War II. His story is now famous to much of the present-day Dutch population, thanks to historian Peter den Tek.

A group of new friends from across the state, country and around the world gathers in Salida to meet for the first time and honor veteran John Gauss for his service in the U.S. Army Air Forces. From left are Mark Gauss, Steve Gauss, John Gauss, Paul Brown, Steve Brown and Peter den Tek. (@ Cassie Baldauf)

A group of new friends from across the state, country and around the world gathers in Salida to meet for the first time and honor veteran John Gauss for his service in the U.S. Army Air Forces. From left are Mark Gauss, Steve Gauss, John Gauss, Paul Brown, Steve Brown and Peter den Tek. (@ Cassie Baldauf)

Two weeks ago, Gauss was honored at a weekend gathering in Salida that included den Tek, who flew from the Netherlands to meet Gauss in person for the first time.

Also traveling a significant distance to meet Gauss were Paul Brown from Philadelphia and brother Steve Brown from Tucson. The brothers’ father, Richard Brown, was one of Gauss’ fellow airmen in Europe during the war.

“It was a fantastic weekend,” said Gauss. “It’s mighty precious that all these people would come all this way to see me.”

To honor Gauss, den Tek presented him with two gifts. First was a letter from the mayor, Mrs. van Ruijven-van Leeuwen, of the municipality of Lingewaal in the Netherlands. The letter thanked Gauss for his service to the Netherlands as part of the allied forces during the war.

Den Tek also gave Gauss a Dutch artist’s original painting of the scene of a memorable day for Gauss in the skies over Holland.

The painting depicts the incident that occurred on April 20, 1945, which 70 years later brought the Gausses, Browns and den Tek together.
Continue reading Netherlands honors local veteran